Kontakt ze szkołą jest jedyną sytuacją językową, w której konsekwencje niezadanego pytania ponosi ktoś inny niż Ty. To zmienia rachunek: przy własnej sprawie można odpuścić i napisać maila, przy sprawie dziecka odpuszczenie kosztuje jego, a nie Ciebie.
Beata i dwa miesiące, o których nie wiedziała
Beata ma 36 lat, przeprowadziła się z rodziną do Irlandii. Syn poszedł do trzeciej klasy, mając angielski na poziomie podstawowym.
Na pierwszym zebraniu nauczycielka mówiła szybko przez sześć minut. Beata zrozumiała, że wszystko jest w porządku, podziękowała i wyszła.
Dwa miesiące później okazało się, że syn był objęty dodatkowym wsparciem językowym, o którym nauczycielka wtedy wspomniała, i że Beata miała podpisać zgodę na rozszerzenie tych zajęć. Nie podpisała, bo nie wychwyciła tego fragmentu.
Beata nie miała problemu z ogólnym angielskim. Miała problem z tym, że nie zadała jednego pytania: is there anything I need to do?
Zebranie: jak je poprowadzić
W wielu szkołach na rodzica przypada od pięciu do dziesięciu minut, więc przygotowanie decyduje o wszystkim.
Otwarcie, które uruchamia nauczyciela. How is she getting on? To standardowe pytanie i najlepsze wejście, bo zdejmuje z Ciebie prowadzenie rozmowy.
Pytanie o mocne strony. What's she doing well? Warto je zadać, bo nauczyciele często zaczynają od problemów.
Pytanie o obszar do poprawy. What should we work on at home? Konkretne i użyteczne.
Pytanie o zachowanie i relacje. How is she getting on with the other children?
Pytanie zamykające, to najważniejsze. Is there anything I need to do? Jedno zdanie, które wyłapuje formalności, zgody i terminy.
Gdy nie nadążasz. Sorry, could you repeat that last part? albo Sorry, do you mean the reading group? Wskazanie konkretu działa lepiej niż ogólna prośba o powtórzenie, co rozłożyliśmy w tekście o budowaniu pytań po angielsku.
Słownictwo szkolne, które wraca
Parents evening, zebranie z indywidualnymi rozmowami. Form tutor albo class teacher, wychowawca. Head teacher, dyrektor. Teaching assistant, asystent nauczyciela.
Report, świadectwo albo raport okresowy. Homework, praca domowa. Assessment, sprawdzian albo ocena bieżąca. Term, semestr. Half term, przerwa w środku semestru.
Attendance, frekwencja. Absence, nieobecność. Permission slip, zgoda rodzica. School trip, wycieczka.
Extra support, dodatkowe wsparcie. EAL albo ESL, programy dla dzieci, dla których angielski nie jest pierwszym językiem. Special educational needs, specjalne potrzeby edukacyjne.
Nation (2013) podkreśla, że decyduje spotkanie ze słowem w kontekście. Te wyrazy warto poznać w zdaniach ze szkolnych maili, bo tam się pojawiają.
Mail do wychowawcy
Krótki, konkretny, z jedną sprawą.
Temat. Absence on Thursday, Jan Kowalski, Class 3B. Imię dziecka i klasa w temacie skracają odpowiedź o dzień.
Otwarcie. I'm writing about my son Jan in Class 3B.
Sprawa w jednym zdaniu. He'll be absent on Thursday for a medical appointment.
Pytanie albo prośba. Could you let me know what he'll need to catch up on?
Zamknięcie. Thank you. Bez rozbudowanych formuł.
Wzorce grzecznościowe w mailach rozłożyliśmy szerzej w tekście o mailach biznesowych po angielsku i te same zasady działają w korespondencji ze szkołą.
Gdy coś dziecku nie idzie
To rozmowa trudniejsza i wymagająca innej struktury.
Zacznij od faktu, nie od oceny. She's been coming home upset for about two weeks. Nie I think something is wrong at school.
Podaj konkret. She says she doesn't want to go at break time.
Poproś o rozmowę, nie o rozwiązanie. Could we talk about what's happening at break time? Prośba o rozmowę jest łatwiejsza do przyjęcia niż żądanie działania i zwykle prowadzi dalej.
Zapytaj o obserwację z drugiej strony. Have you noticed anything?
Ustal następny krok. What happens now? Could we check in again in two weeks?
Holmes i Stubbe (2003) opisują, że stanowcza treść w uprzejmej formie działa lepiej niż każde z osobna. Przy rozmowie o dziecku ta zasada jest szczególnie użyteczna, bo pozwala postawić sprawę wprost, nie stawiając nauczyciela w pozycji obronnej.
Gdy dziecko dopiero uczy się angielskiego
Powiedz to wprost. English is his second language, he's been here since September.
Zapytaj o wsparcie. Is there any extra support available? W wielu szkołach istnieje osobny program i nie zawsze proponuje się go z własnej inicjatywy.
Zapytaj o realne oczekiwania. What's realistic for him this year?
Zapytaj, co robić w domu. Should we speak Polish at home, or English? Odpowiedź bywa zaskakująca i zwykle brzmi, że mocny pierwszy język pomaga, a nie przeszkadza.
Przygotowanie na dziesięć minut
Wypisz dwa pytania przed zebraniem. Więcej się nie zmieści.
Naucz się pytania zamykającego. Is there anything I need to do? To zdanie kosztowałoby Beatę dwie sekundy.
Powiedz je na głos dziesięć razy. Swain i Lapkin (1995) opisują produkcję na głos jako moment utrwalania formy.
Przeczytaj ostatnie świadectwo przed rozmową. Nauczyciel do niego nawiąże i będziesz wiedział, o czym mowa.
Jeżeli chcesz przećwiczyć takie rozmowy z kimś, kto wyłapie, gdzie się zacinasz, umów bezpłatną rozmowę albo zrób bezpłatny test bariery językowej.
