U dentysty rozmawiasz w dwóch trybach: przed zabiegiem normalnie i w trakcie z otwartymi ustami. Pierwszy tryb wymaga kilkunastu zdań, drugi trzech. Obie części da się przygotować, a przygotowanie zmienia tę wizytę bardziej niż jakikolwiek ogólny poziom angielskiego.
Wojtek i ząb, który wytrzymał osiem miesięcy
Wojtek ma 35 lat, pracuje jako operator maszyn w zakładzie pod Birmingham. Ząb zaczął boleć w marcu, słabo i z przerwami.
Wojtek odkładał wizytę. Nie z powodu kosztów, bo miał ubezpieczenie. Odkładał, bo nie wiedział, jak opisać, o co chodzi, i bał się, że zgodzi się na coś, czego nie zrozumie.
W listopadzie ząb rozbolał go w nocy tak, że pojechał na ostry dyżur. Leczenie kanałowe kosztowało go czterokrotność tego, co kosztowałaby wiosną plomba.
Cała różnica sprowadzała się do kilkunastu zdań, których Wojtek nie miał przygotowanych.
Opisanie problemu
Który ząb. It's the upper left, the back tooth. It's the bottom right, second from the back. Wskazanie palcem jest tu całkowicie naturalne i skuteczniejsze niż nazwa fachowa.
Jaki ból. Trzy określenia wystarczają. Sharp, ostry. Dull, tępy. Throbbing, pulsujący.
Co go wywołuje. It hurts when I drink something cold. It hurts when I bite down. It hurts on its own, mostly at night.
Od kiedy. It started about a week ago. It's been on and off since spring.
Co już zrobiłeś. I've been taking ibuprofen for a few days.
Pięć zdań i dentysta ma wszystko, czego potrzebuje.
Inne częste powody wizyty
A filling has come out, wypadła plomba. I've chipped a tooth, ukruszył się ząb. My gums are bleeding, krwawią dziąsła. I've got an abscess, mam ropień. My crown is loose, korona się rusza. I'd like a check-up, chciałbym przegląd. I'd like a scale and polish, chciałbym higienizację.
Zabiegi, które warto rozpoznawać
Filling, plomba. Extraction, usunięcie zęba. Root canal, leczenie kanałowe. Crown, korona. Bridge, most. Scale and polish, higienizacja. X-ray, zdjęcie rentgenowskie.
Pięć pierwszych pokrywa większość tego, co usłyszysz w planie leczenia. Nation (2013) podkreśla, że decyduje spotkanie ze słowem w kontekście, więc warto je poznać w zdaniach: you'll need a filling on that one, this tooth needs a root canal.
Pytania przed zabiegiem
To jest moment na wszystko, bo w trakcie mówi się trudniej.
O plan leczenia. What exactly are you going to do today?
O koszt. Could you give me an estimate before we start? Przy leczeniu wieloetapowym dopytaj o całość: how much for the whole treatment, not just today?
O znieczulenie. Will I need an injection? Could I have some more anaesthetic? Słowo anaesthetic to znieczulenie, injection to zastrzyk.
O czas. How long will it take?
O to, co potem. Can I eat straight after? Will I be able to drive?
O alternatywy. Is there another option? Pytanie, które zadaje mało kto i które czasem zmienia plan leczenia.
Trzy zdania na trakt zabiegu
Przy otwartych ustach działają tylko zdania krótkie. Unieś rękę i powiedz jedno z nich.
Gdy boli. It still hurts. albo I can still feel it.
Gdy potrzebujesz przerwy. Can I have a break?
Gdy coś jest nie tak. Something doesn't feel right.
Uniesiona ręka jest umownym sygnałem w każdym gabinecie, więc samo w sobie zatrzyma pracę. Zdanie doprecyzowuje, o co chodzi.
Po zabiegu
Zalecenia. Usłyszysz avoid hot drinks for a few hours, don't chew on that side today, rinse with salt water.
Pytanie o ból po. Is it normal for it to hurt tomorrow?
Pytanie o kolejną wizytę. Do I need to come back? When should I book the next appointment?
Prośba o zapisanie. Could you write that down for me? W gabinecie po zabiegu jesteś zmęczony i część zaleceń umyka niezależnie od poziomu angielskiego.
Przygotowanie na dziesięć minut
Napisz pięć zdań o swoim problemie. Który ząb, jaki ból, co go wywołuje, od kiedy, co brałeś.
Wypisz cztery pytania przed zabiegiem. Plan, koszt, znieczulenie, czas.
Naucz się trzech zdań na trakt. Krótkie, bo dłuższych nie wypowiesz.
Powiedz wszystko na głos dziesięć razy. Swain i Lapkin (1995) opisują produkcję na głos jako moment utrwalania formy. Przy bólu zęba zdanie budowane od zera nie wychodzi.
Podobnie przewidywalne są rozmowy w aptece, które rozłożyliśmy w osobnym tekście, oraz wizyty lekarskie opisane w tekście o angielskim u lekarza i w urzędzie.
Jeżeli chcesz przećwiczyć takie sytuacje z kimś, kto wyłapie, gdzie się zacinasz, umów bezpłatną rozmowę albo zrób bezpłatny test bariery językowej.
