Ocena roczna w firmie międzynarodowej to jedyny moment w roku, w którym od Ciebie oczekuje się mówienia o własnych wynikach. Polska norma zawodowa uczy czegoś odwrotnego, więc wielu dobrych specjalistów wypada w tej rozmowie gorzej, niż pracowało przez dwanaście miesięcy.
Ewa i ocena „meets expectations”
Ewa ma 39 lat, kieruje zespołem księgowości w oddziale firmy z centralą w Londynie. W ciągu roku wdrożyła nowy system raportowania, przejęła obsługę dwóch dodatkowych rynków i przeszkoliła czterech nowych pracowników.
W formularzu samooceny napisała: I tried to support the team and complete my tasks on time. Na rozmowie zapytana o największe osiągnięcie powiedziała well, the system implementation went okay, the team did most of the work.
Dostała ocenę meets expectations. Osoba z sąsiedniego zespołu, z mniejszym zakresem, dostała exceeds, bo opisała trzy projekty z liczbami.
Ewa nie skłamała ani razu. Zastosowała normę, w której umniejszanie własnego udziału jest uprzejmością. W anglosaskim procesie oceny ta sama wypowiedź czyta się jako informacja, że nic szczególnego się nie wydarzyło.
Schemat, który usuwa niezręczność
Trudność bierze się z tego, że opis osiągnięcia brzmi jak ocena samego siebie. Rozwiązanie polega na tym, żeby oceny nie było, a zostały fakty.
Sytuacja, działanie, wynik. The monthly reporting took four days. I automated the export from the ledger. It now takes half a day.
Nie pada tu ani jedno słowo o tym, że praca była dobra. Wniosek wyciąga rozmówca i dlatego zdanie nie brzmi jak przechwałka.
Liczby zamiast przymiotników. Significant improvement mówi mniej niż from four days to half a day.
Trzy przykłady na całą rozmowę. Dziesięć osłabia każdy z nich.
Kankaanranta i Louhiala-Salminen (2010) opisują, że w międzynarodowym środowisku pracy angielski jest oceniany po tym, czy przekazuje sprawę, a nie po ozdobności. Ocena roczna działa tak samo: liczy się informacja, którą rozmówca może zapisać.
Zespół a Twój udział
Najczęstsza pułapka dla osób pracujących w zespole.
Powiedz oba, w tej kolejności. We cut the cycle time by a third. My part was the supplier side and the new approval flow.
Samo I brzmi zawłaszczająco. Samo we usuwa Cię z obrazu. Kolejność ma znaczenie, bo zaczynając od zespołu, oddajesz mu należne miejsce i dopiero potem nazywasz swój wkład.
Gdy manager pyta wprost. What was your contribution here? wymaga odpowiedzi w pierwszej osobie i to jest moment na I built the interface with the bank.
Reakcja na krytykę
Druga część rozmowy, w której najłatwiej stracić grunt.
Poproś o przykład. Could you give me an example of when that happened? Ogólna uwaga bez przykładu zwykle nie daje się poprawić.
Poproś o kryterium. What would good look like here? To pytanie zamienia zarzut w opis oczekiwania.
Gdy się nie zgadzasz. I see it differently, and here's why. Potem jeden fakt. Jedno konkretne zdanie waży więcej niż długie tłumaczenie.
Gdy uwaga jest słuszna. That's fair. I'll change how I handle the weekly summary. Przyjęcie uwagi z konkretną zmianą kończy temat lepiej niż same przeprosiny.
Sposoby przyjmowania trudnych uwag rozłożyliśmy szerzej w tekście o feedbacku i krytyce po angielsku.
Samoocena na piśmie
Formularz czytają zwykle osoby, które nie widziały Twojej pracy z bliska, więc to on decyduje o wiele częściej, niż się wydaje.
Trzy punkty, każdy w schemacie sytuacja, działanie, wynik.
Czasownik na początku każdego punktu. Automated, rolled out, trained, reduced, took over. Ta sama zasada, która działa w CV po angielsku.
Jeden punkt o tym, co chcesz robić dalej. I'd like to take on the consolidation for the Nordic entities. Ocena roczna jest jedynym formalnym miejscem, w którym taka deklaracja zostaje zapisana.
Bez zdań o staraniu się. I tried to i I did my best opisują wysiłek, a formularz pyta o wynik.
Przygotowanie na tydzień przed
Wypisz wszystko, co zrobiłeś przez rok. Lista surowa, bez oceny, zwykle wychodzi dłuższa, niż się spodziewasz.
Wybierz trzy pozycje i dopisz do nich liczby. Nawet przybliżone.
Ułóż je w schemat sytuacja, działanie, wynik. Trzy razy po trzy zdania.
Powiedz je na głos dziesięć razy. Swain i Lapkin (1995) opisują produkcję na głos jako moment utrwalania formy, a w tej rozmowie chodzi o to, żeby zdanie o własnym wyniku wyszło bez wahania.
Ewa rok później przyszła z trzema przykładami i liczbami przy każdym. Dostała ocenę exceeds expectations i podwyżkę. Zakres pracy miała podobny do poprzedniego roku.
Jeżeli chcesz przećwiczyć taką rozmowę z kimś, kto wyłapie, gdzie umniejszasz, umów bezpłatną rozmowę albo zrób bezpłatny test bariery językowej.
