Słownictwo do matury ustnej z angielskiego: 14 obszarów tematycznych

Zakres tematyczny egzaminu wyznacza podstawa programowa dla języka obcego nowożytnego (wariant III.1.P): 14 obszarów tematycznych. W przykładowych zestawach z Informatora jeden zestaw obejmuje dwa lub trzy takie obszary.

Wielu maturzystów popełnia strategiczny błąd: próbuje uczyć się na pamięć grubych słowników z tysiącami oderwanych od życia słówek. Efekt? W sali egzaminacyjnej pod presją czasu z pamięci ulatuje wszystko.

Najskuteczniejsza metoda to opanowanie kluczowych kolokacji (par słów) dla każdego działu — takich, które brzmią naturalnie i pozwalają szybko zbudować logiczne zdanie.

Poniżej znajdziesz zestawienie najważniejszych słów i kolokacji dla obszarów, które najczęściej wracają w zadaniach ustnych. Zobacz także jak ćwiczyć maturę ustną samemu oraz filar matura ustna z angielskiego: zestawy, pytania i schematy.

1. Człowiek & Życie prywatne (People & Relationships)

Niezbędne w rozmowie wstępnej oraz przy opisie emocji w Zadaniu 2.

• Personality: open-minded (otwarty), reliable (niezawodny), stubborn (uparty), ambitious (ambitny).
• Collocations:
  • have a lot in common with someone (mieć z kimś wiele wspólnego)
  • drift apart (oddalić się od siebie)
  • look up to someone (podziwiać kogoś, brać za wzór)
  • cope with stress / anxiety (radzić sobie ze stresem)

2. Dom & Miejsce zamieszkania (Home & Housing)

Główny temat Zadania 1 (wynajem pokoju, podział obowiązków, lokalizacja).

• Vocabulary: suburbs (przedmieścia), within walking distance (w zasięgu spaceru), utility bills (rachunki za media), spacious (przestronny), cramped (ciasny).
• Collocations:
  • share the living expenses (dzielić koszty życia)
  • sign a tenancy agreement (podpisać umowę najmu)
  • furnish an apartment (umeblować mieszkanie)
  • neighbourhood amenities (udogodnienia w okolicy, np. sklepy, parki)

3. Edukacja & Praca (Education & Work)

Pojawia się zarówno w roli (rekrutacja na staż), jak i w pytaniach o plany po maturze.

• Vocabulary: internship (staż), deadlines (terminy), tuition fees (czesne), career prospects (perspektywy zawodowe).
• Collocations:
  • apply for a scholarship (ubiegać się o stypendium)
  • work under immense pressure (pracować pod ogromną presją)
  • climb the career ladder (wspinać się po szczeblach kariery)
  • strike a work-life balance (zachować równowagę między pracą a życiem)

4. Podróżowanie & Turystyka (Travel & Tourism)

Baza pod Zadanie 1 (reklamacja w hotelu, planowanie wycieczki) i opisy zdjęć z wakacji.

• Vocabulary: itinerary (plan podróży), off the beaten track (z dala od utartych szlaków), delayed flight (opóźniony lot), breathtaking views (zapierające dech w piersiach widoki).
• Collocations:
  • book accommodation in advance (zarezerwować nocleg z wyprzedzeniem)
  • lodge a formal complaint (złożyć formalną reklamację)
  • experience culture shock (przeżyć szok kulturowy)
  • broaden one's horizons (poszerzać horyzonty)

5. Nauka & Nowe technologie (Science & Technology)

Kluczowy obszar Zadania 3 (wybór sprzętu, wpływ AI, media społecznościowe).

• Vocabulary: cutting-edge (nowatorski, najnowocześniejszy), artificial intelligence (sztuczna inteligencja), data privacy (prywatność danych), indispensable (niezastąpiony).
• Collocations:
  • rely heavily on technology (polegać w wielkim stopniu na technologii)
  • pose a serious threat (stanowić poważne zagrożenie)
  • facilitate daily communication (ułatwiać codzienną komunikację)
  • become addicted to screen time (uzależnić się od czasu przed ekranem)

6. Świat przyrody & Ekologia (Environment & Nature)

Częsty motyw plakatów w Zadaniu 3 (akcje sprzątania świata, segregacja śmieci).

• Vocabulary: renewable energy (energia odnawialna), carbon footprint (ślad węglowy), endangered species (zagrożone gatunki), deforestation (wylesianie).
• Collocations:
  • raise public awareness (podnosić świadomość społeczną)
  • tackle global warming (stawiać czoła globalnemu ociepleniu)
  • switch to eco-friendly habits (przejść na ekologiczne nawyki)
  • reduce plastic waste (zredukować odpady plastikowe)

Jak uczyć się słówek, żeby nie zapomnieć ich w stresie?

1. Ucz się w mikro-zadaniach: Weź 3 kolokacje z działu „Podróże” i ułóż z nimi odpowiedź na pytanie: „Where would you go for your dream holiday?”.
2. Nagrywaj się na dyktafon: Odsłuchaj swoje nagranie. Czy słówka wchodzą naturalnie, czy dukasz?
3. Stosuj synonimy: Jeśli masz ochotę powiedzieć „important”, zamień to na „crucial”, „essential” lub „vital”.

Potrzebujesz diagnozy swojego słownictwa?

• Zapisz się na próbną maturę ustną z języka angielskiego online (100 zł za 60 min pełnej symulacji z certyfikowanym lektorem).
• Umów się na darmową 20-minutową konsultację, na której sprawdzimy, które obszary tematyczne wymagają u Ciebie powtórki.

Źródła

• Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, CKE: przykładowe zestawy zadań do części ustnej i kryteria oceniania.
• Podstawa programowa kształcenia ogólnego — język obcy nowożytny, wariant III.1.P: zakres tematyczny (pkt I.1–I.14).