Matura z niemieckiego 2027: jak się przygotować, plan na 6 miesięcy

Do matury z niemieckiego najlepiej przygotowywać się przez około 6 miesięcy według prostego planu: najpierw gramatyka i czasowniki nieregularne, potem słownictwo z działów tematycznych, a na końcu arkusze CKE i próbne egzaminy ustne. Do zdania potrzebujesz 30 procent punktów, ale na studia liczy się wynik, więc warto celować w 70 procent i więcej. Poniżej znajdziesz, jak wygląda każda część egzaminu i plan nauki miesiąc po miesiącu.

Jak wygląda matura z niemieckiego

Matura z języka niemieckiego jako języka obcego nowożytnego ma trzy elementy:

Na poziomie podstawowym piszesz krótką wiadomość lub e-mail. Na rozszerzonym dłuższy tekst, np. rozprawkę, list formalny albo artykuł. Dokładny format zawsze sprawdzaj w aktualnym informatorze CKE.

Matura ustna z niemieckiego krok po kroku

Część ustna trwa około 15 minut i składa się z czterech zadań:

1. Rozmowa wstępna. Egzaminator zadaje kilka prostych pytań o Ciebie, szkołę, zainteresowania. Cel: rozgrzać się i pokazać, że rozumiesz pytania.
2. Rozmowa z odgrywaniem roli. Dostajesz sytuację, np. reklamacja w sklepie albo planowanie wyjazdu, i cztery kwestie do omówienia. Musisz odnieść się do każdej, bo za każdą są osobne punkty.
3. Opis ilustracji i dwa pytania. Opisujesz zdjęcie (kto, gdzie, co robi), a potem odpowiadasz na pytania związane z tematem.
4. Materiał stymulujący i dwa pytania. Wybierasz jedną z opcji, uzasadniasz wybór i wyjaśniasz, dlaczego odrzucasz pozostałe.

Uważaj szczególnie na dwie rzeczy: w części drugiej odnieś się do każdej z kwestii, bo za każdą są osobne punkty, a w czwartej uzasadnij wybór co najmniej dwoma argumentami. Te same mechanizmy działają na maturze z angielskiego, więc wiele z naszych wskazówek do rozmowy wstępnej i odgrywania roli przyda się też przy niemieckim.

Gramatyka, której nie da się ominąć

Na maturze z niemieckiego wracają te same zagadnienia:

• Rodzajniki i przypadki. Der, die, das w mianowniku, bierniku i celowniku. Bez tego każde zdanie ma błąd.
• Szyk zdania. Czasownik na drugim miejscu w zdaniu głównym, na końcu w zdaniu podrzędnym (weil, dass, wenn).
• Perfekt i Präteritum. Perfekt w mowie, Präteritum przy sein, haben i czasownikach modalnych.
• Czasowniki modalne. Szczególnie pułapka müssen nicht i nicht dürfen, którą opisujemy w artykule o czasownikach modalnych.
• Czasowniki nieregularne. Ucz się ich trójkami: gehen, ging, gegangen. Pomaga w tym nasza tabela czasowników nieregularnych z quizem.

Słownictwo z działów tematycznych

Zadania maturalne opierają się na kilkunastu działach z podstawy programowej: człowiek, dom, szkoła, praca, życie prywatne, żywienie, zakupy i usługi, podróżowanie, kultura, sport, zdrowie, nauka i technika, świat przyrody, życie społeczne.

Zamiast uczyć się list słówek, ucz się całych zwrotów, które od razu wykorzystasz w mówieniu: „Ich interessiere mich für...”, „Meiner Meinung nach...”, „Auf dem Bild sehe ich...”. Na start możesz skorzystać z darmowego zestawu pierwszych słówek po niemiecku.

Plan nauki na 6 miesięcy przed maturą

Październik i listopad: fundament. Powtórka rodzajników, przypadków, szyku zdania i czasowników nieregularnych. 20-30 minut dziennie plus jedna lekcja tygodniowo.

Grudzień i styczeń: słownictwo. Dwa działy tematyczne tygodniowo. Do każdego 15 zwrotów, które wypowiadasz na głos, nie tylko czytasz.

Luty i marzec: arkusze. Jeden arkusz CKE tygodniowo, sprawdzony z kluczem. Zapisuj, w których zadaniach tracisz punkty, i wracaj do nich.

Kwiecień: część ustna. Codziennie jedno zadanie ustne na głos, z nagrywaniem. Przynajmniej trzy próbne egzaminy ustne z kimś, kto zna kryteria oceniania.

Maj: powtórka i spokój. Bez nowego materiału. Powtarzasz swoją listę błędów i robisz jeden pełny arkusz w warunkach egzaminu.

Zwroty, które ratują część ustną

Na egzaminie ustnym nie musisz mówić wyszukanie. Musisz mówić płynnie i odpowiadać na każdą kwestię. Przygotuj sobie kilka uniwersalnych zwrotów i ćwicz je na głos, aż wypowiadasz je bez zastanowienia:

• Opis ilustracji: Auf dem Bild sehe ich... / Im Vordergrund... / Im Hintergrund... / Es scheint, dass...
• Własne zdanie: Meiner Meinung nach... / Ich bin der Meinung, dass... / Ich finde, dass...
• Wybór w części czwartej: Ich wähle..., weil... / Die anderen Möglichkeiten finde ich weniger interessant, denn...
• Gdy nie znasz słowa: Ich weiß nicht, wie man das auf Deutsch sagt, aber... / Das ist so etwas wie...
• Prośba o powtórzenie: Könnten Sie die Frage bitte wiederholen?

Ostatnie dwa są ważniejsze, niż się wydaje. Egzaminator nie odejmuje punktów za prośbę o powtórzenie, a traci je uczeń, który milczy, bo nie zrozumiał pytania. Umiejętność opisania słowa, którego nie znasz, pozwala dokończyć wypowiedź zamiast się zatrzymać.

Najczęstsze błędy na maturze z niemieckiego

Czasownik w złym miejscu. „Ich gehe ins Kino, weil ich habe Zeit” to typowy błąd. W zdaniu z weil czasownik idzie na koniec: „weil ich Zeit habe”.

Rodzajnik zgadywany na końcu. Jeśli nie znasz rodzaju rzeczownika, wybierz jeden i bądź konsekwentny. Losowe zmiany rodzajnika w tym samym tekście wyglądają gorzej niż jeden powtarzany błąd.

Pominięta kwestia w wypowiedzi pisemnej. W e-mailu masz zwykle trzy lub cztery polecenia. Za każde, które pominiesz, tracisz punkty za treść, nawet jeśli reszta jest napisana świetnie. Przed oddaniem pracy odhacz każde polecenie.

Tłumaczenie z polskiego słowo w słowo. „Ich habe 18 Jahre” zamiast „Ich bin 18 Jahre alt”. Takich kalek jest kilkanaście i warto mieć je wypisane na jednej kartce.

Za mało słów na rozszerzeniu. Tekst poniżej wymaganego limitu traci punkty. Policz słowa w próbnych pracach, żeby wiedzieć, ile to wychodzi w Twoim charakterze pisma.

Jak ćwiczyć słuchanie i czytanie

Zadania na słuchanie są często najszybszym źródłem punktów, bo da się je wytrenować. Słuchaj codziennie 10-15 minut niemieckiego: podcastów dla uczących się, wiadomości w wolnym tempie albo seriali z niemieckimi napisami. Przy arkuszach najpierw czytaj pytania, potem słuchaj, i zaznaczaj odpowiedzi już przy pierwszym odtworzeniu.

Przy czytaniu nie tłumacz całego tekstu. Szukaj fragmentu, którego dotyczy pytanie, i porównuj go z opcjami. Najczęstsza pułapka to odpowiedź, która używa tych samych słów co tekst, ale mówi coś innego.

Kiedy warto wziąć korepetycje z niemieckiego

Sam przerobisz arkusze pisemne, ale części ustnej nie da się przećwiczyć bez drugiej osoby. Korepetycje dają najwięcej, gdy:

• boisz się mówienia i blokujesz się na egzaminie,
• nie wiesz, za co tracisz punkty w wypowiedzi pisemnej,
• zostało mniej niż 3 miesiące, a gramatyka wciąż się sypie.

W LingoLogy niemieckiego uczą Justyna, po filologii germańskiej i psychologii rozwoju, oraz Carolin, native speakerka z certyfikatem Goethe C2. Lekcja 1:1 online trwa 60 minut i kosztuje 120 zł, a pierwsza rozmowa jest bezpłatna. Ceny innych lektorów porównujemy w artykule ile kosztuje lekcja niemieckiego.

Zapisy i szczegóły: niemiecki online 1:1. Na pierwszej rozmowie sprawdzimy, ile punktów realnie możesz zdobyć do maja i od czego zacząć.