Lotnisko ma zamknięty repertuar i uprzejmą obsługę, która powtarza te same zdania od rana. Hotel i restauracja są trudniejsze, bo tam rozmowa jest dłuższa, mniej przewidywalna i wymaga od Ciebie inicjatywy. Nikt nie zapyta, czy chcesz drugi ręcznik. Trzeba o niego poprosić.
Dlatego wielu Polaków wraca z wyjazdu z tym samym wnioskiem: dogadałem się, ale zrezygnowałem z paru rzeczy. Z pytania o skład dania, ze zgłoszenia hałasu za ścianą, ze zmiany stolika. Każda z tych rezygnacji ma tę samą przyczynę i tę samą cenę.
Igor i pokój nad kuchnią
Igor pojechał z żoną na pięć dni do Lizbony. Pokój dostali nad kuchnią hotelową, w której o szóstej rano zaczynało się rozstawianie garnków. Pierwszej nocy uznali, że tak wypadło. Drugiej Igor zszedł do recepcji, stanął przy kontuarze i powiedział Good morning, a potem Everything is fine, thank you, bo zdanie, które chciał powiedzieć, składał w głowie z polskiego i nie zdążył przed uśmiechem recepcjonisty.
Spali nad kuchnią pięć nocy. Zdanie, którego zabrakło, brzmiało: We can hear the kitchen from six in the morning. Could you move us to a quieter room? Igor znał każde słowo w tym zdaniu osobno. Nie miał go jako całości, a przy kontuarze recepcji jest kilka sekund na wypowiedzenie, nie na tłumaczenie.
Tłumaczenie w głowie kosztuje dokładnie tyle czasu, ile trwa moment na odezwanie się. Rozpisałem ten mechanizm w tekście o tym, jak przestać tłumaczyć w głowie.
Recepcja: meldunek, pytania, wymeldowanie
Meldunek jest krótki i idzie według stałego schematu. Ty otwierasz, recepcja dopytuje.
Twoje pierwsze zdanie:
- Hi, I have a reservation under Nowak, two nights. (Dzień dobry, mam rezerwację na nazwisko Nowak, dwie noce)
- Good afternoon, checking in. The booking is under my wife's name, Kowalska. (Dzień dobry, meldunek. Rezerwacja jest na nazwisko żony, Kowalska)
Co usłyszysz:
- Could I see your passport and a card for the deposit? (Mogę prosić paszport i kartę na kaucję?)
- Breakfast is from seven to ten on the ground floor. (Śniadanie od siódmej do dziesiątej na parterze)
- Your room is not ready yet. Would you like to leave your bags with us? (Pokój nie jest jeszcze gotowy. Chce Pan zostawić u nas bagaże?)
- Check-out is at eleven. (Wymeldowanie do jedenastej)
Pytania, które opłaca się mieć gotowe:
- Is there a lift, or is it stairs only? (Jest winda czy tylko schody?)
- Could we get a room away from the street? (Możemy dostać pokój od podwórza?)
- What time does the front desk close? (Do której jest czynna recepcja?)
- Could we leave our bags here after check-out? (Możemy zostawić tu bagaże po wymeldowaniu?)
- Is there a late check-out, and does it cost extra? (Jest późne wymeldowanie i czy jest za nie dopłata?)
- Could you call us a taxi for six in the morning? (Zamówi nam Pan taksówkę na szóstą rano?)
Prawie każda z tych próśb zaczyna się od Could I albo Could we. Jedna rama i wymienny koniec zdania, więc nie ma dwudziestu wzorców do zapamiętania, jest jeden.
Restauracja: zamówienie i wszystko wokół
Samo zamówienie da się złożyć palcem. Reszta rozmowy przy stoliku nie.
Wejście i stolik:
- A table for two, please. Do we need to wait? (Stolik dla dwóch osób. Musimy czekać?)
- Could we sit outside instead? (Możemy usiąść na zewnątrz?)
- We have a booking for eight, under Wiśniewski. (Mamy rezerwację na ósmą, na nazwisko Wiśniewski)
Zamówienie:
- I will have the sea bass, and could I swap the potatoes for salad? (Wezmę labraksa, i mogę zamienić ziemniaki na sałatkę?)
- What do you recommend if I do not eat pork? (Co Pani poleca, jeśli nie jem wieprzowiny?)
- Is that dish big enough as a main, or should we order two? (Czy to danie jest wystarczająco duże jako główne, czy zamówić dwa?)
- How spicy is it, on a scale of one to five? (Jak ostre jest, w skali od jednego do pięciu?)
- Just tap water for the table, please. (Zwykła woda z kranu dla nas, proszę)
Skład i dieta, część, którą warto mieć wyuczoną bezbłędnie:
- I am allergic to nuts. Does the pesto have any nuts in it? (Jestem uczulony na orzechy. Czy pesto zawiera orzechy?)
- Is there anything on the menu without gluten? (Jest w menu coś bez glutenu?)
- Does this come with cheese? I would like it without. (Czy to jest z serem? Poproszę bez)
- Could you check with the kitchen, please? (Może Pani sprawdzić w kuchni?)
Koniec posiłku:
- Could we get the bill, please? (Możemy prosić rachunek?)
- Is service included? (Czy obsługa jest w cenie?)
- Could we split it on two cards? (Możemy podzielić na dwie karty?)
- Could I get a receipt? I need it for work. (Mogę prosić paragon? Potrzebuję do pracy)
Zauważ, że pytanie o skład dania stawia nazwę alergenu na początku, a nie na końcu. I am allergic to nuts wypowiedziane pierwsze zmienia sposób, w jaki obsługa słucha resztę zdania, i jest to jedyne miejsce w tym tekście, gdzie kolejność słów ma znaczenie praktyczne, a nie stylistyczne.
Reklamacja w trzech krokach
Najczęściej porzucana rozmowa na wyjeździe. Sposób, który działa, ma trzy części i żadna nie zawiera oceny.
Krok pierwszy, fakt. Krok drugi, skutek. Krok trzeci, prośba.
- The air conditioning is not working. It was 30 degrees in the room last night. Could you move us to another room? (Klimatyzacja nie działa. W nocy w pokoju było 30 stopni. Może nas Pan przenieść do innego pokoju?)
- We can hear the kitchen from six in the morning. We have not slept properly. Could we change rooms today? (Słyszymy kuchnię od szóstej rano. Nie wyspaliśmy się. Możemy dziś zmienić pokój?)
- This is not what I ordered, I asked for the chicken. Could you take it back? (To nie moje zamówienie, prosiłem o kurczaka. Może to Pani zabrać?)
- The soup is cold. Could you warm it up or bring something else? (Zupa jest zimna. Może ją Pani podgrzać albo przynieść coś innego?)
- We have been waiting 40 minutes for the starters. Could you check where they are? (Czekamy 40 minut na przedjedzenie. Może Pani sprawdzić, gdzie jest?)
Jeśli pierwsza próba nie przyniosła skutku, drugie podejście też ma stałą formę:
- I understand it is busy. Who could I speak to about this? (Rozumiem, że jest dużo pracy. Z kim mogę o tym porozmawiać?)
- Could we take the drinks off the bill, given the wait? (Możemy zdjąć napoje z rachunku, biorąc pod uwagę czekanie?)
Trzy zdania są łatwiejsze do wypowiedzenia niż jedno długie, a jednocześnie brzmią spokojniej. Osoby, które boją się, że wyjdą na niemiłe, zwykle boją się formy, nie treści. Sama treść w tej wersji jest rzeczowa i nie zostawia miejsca na urazę.
Plan na pięć dni przed wyjazdem
Dzień 1. Recepcja. Wybierz swoje pierwsze zdanie przy meldunku, z nazwiskiem z rezerwacji i liczbą nocy. Powiedz je dziesięć razy na głos. Dopisz dwie prośby, które dotyczą Twojego hotelu.
Dzień 2. Restauracja, zamówienie. Trzy zdania: jedno danie, jedna zmiana dodatku, jedno pytanie o polecenie. Po pięć powtórzeń każde.
Dzień 3. Dieta i skład. Jedno zdanie o tym, czego nie jesz, wypowiedziane piętnaście razy. To jedyne zdanie w całym wyjeździe, które ma być odruchem.
Dzień 4. Reklamacja. Ułóż trzy własne wersje schematu fakt, skutek, prośba: jedną dla pokoju, jedną dla dania, jedną dla czekania. Powiedz każdą pięć razy.
Dzień 5. Cztery scenki po dwie minuty: meldunek, zamówienie, prośba, reklamacja. Do lustra albo do telefonu, byle na głos.
Cztery krótkie sesje rozłożone na pięć dni utrwalają się lepiej niż jedno długie czytanie listy, co Carpenter i współpracownicy (2012) potwierdzili na różnych typach materiału. Roediger i Karpicke (2006) dołożyli drugi wniosek: wypowiadanie z pamięci daje więcej niż powtórne czytanie. Jeśli chcesz podstawowy zapas zdań na całą podróż, weź dwadzieścia zdań na wyjazd za granicę.
Czego nie robić
Nie tłumacz polskiej uprzejmości słowo w słowo. Czy mógłbym prosić o możliwość zmiany pokoju w wersji angielskiej wychodzi długie i sztuczne, a Could we change rooms? mówi to samo i wychodzi z ust bez potknięcia.
Nie odkładaj zgłoszenia na później, licząc, że problem się rozwiąże. Pokój nad kuchnią nie zmieni się sam, a piątej nocy prośba wygląda dziwniej niż pierwszej.
Nie ucz się list słów z kategorii hotelowej. Duvet, amenities, housekeeping poznane osobno nie tworzą zdania, gdy stoisz przy kontuarze. Nattinger i DeCarrico (1992) opisali mowę jako składanie gotowych całostek, więc materiałem do nauki jest cały zwrot.
Nie zakładaj, że obsługa mówi angielszczyzną z podręcznika. W hotelu w Lizbonie recepcjonista i Ty jesteście oba stronami, dla których angielski jest drugim językiem. Seidlhofer (2005) opisała to jako standard, a nie wyjątek, i praktyczny wniosek z tego jest prosty: prostsze zdania działają lepiej niż efektowne.
Nie milcz, gdy nie dosłyszałeś ceny albo godziny. Liczby są w podróży najczęstszym miejscem nieporozumień, a pytanie Sorry, how much was that? kosztuje dwie sekundy. O samych liczbach napisałem osobno w tekście o liczbach, datach i kwotach po angielsku.
Co dalej
Hotel i restauracja weryfikują coś innego niż lotnisko. Na lotnisku odpowiadasz na pytania, tutaj musisz zacząć rozmowę i poprosić o rzecz, o którą nikt Cię nie zapyta. Kto raz zgłosi problem w recepcji i dostanie inny pokój, wraca z wyjazdu z konkretnym dowodem, że angielski działa. Jeśli wcześniejszy etap trasy nadal Cię stresuje, przejrzyj tekst o angielskim na lotnisku i w samolocie. A jeśli największym problemem jest tempo rozmówcy, zacznij od tekstu o tym, co robić, gdy native mówi szybko.
Chcesz sprawdzić, gdzie stoi Twoja blokada, zanim zapłacisz za następny wyjazd? Zrób bezpłatny test bariery językowej i zobacz, który element rozmowy kosztuje Cię najwięcej.
Źródła i badania
- MacIntyre et al. (2003): Willingness to communicate in a second language: the effects of context, norms, and vitality
- Horwitz et al. (1986): Foreign Language Classroom Anxiety
- Nattinger & DeCarrico (1992): Lexical Phrases and Language Teaching
- Roediger & Karpicke (2006): Test-Enhanced Learning: Taking Memory Tests Improves Long-Term Retention
- Carpenter et al. (2012): Using Spacing to Enhance Diverse Forms of Learning
- Seidlhofer (2005): English as a lingua franca
- Canale & Swain (1980): Theoretical bases of communicative approaches to second language teaching and testing
