Z nami zdasz maturę z angielskiego.
Zajęcia online pod to, co naprawdę jest na maturze. Zostaw imię i e-mail, a my napiszemy do Ciebie i ustalimy termin.
Dzięki, jesteś zapisany/a! Odezwiemy się w ciągu 24 godzin i razem ustalimy termin. Napiszemy na WhatsApp albo SMS na podany numer.
Nie chcesz czekać? Napisz do nas od razu:
Napisz na WhatsAppWysłaliśmy Ci też maila. Jeśli go nie widzisz, zajrzyj do Spamu albo do zakładki „Oferty”.
Wypowiedź pisemna na maturze rozszerzonej jest warta 13 punktów, czyli 22% wyniku arkusza. Zdający dostaje dwa tematy do wyboru, a każdy z nich zawiera dwa elementy, które trzeba omówić. Formą może być rozprawka, artykuł publicystyczny albo list formalny. Długość podana w poleceniu to 200–250 wyrazów. Poniższy przewodnik przedstawia oficjalne kryteria CKE, strukturę, autentyczne zadanie z kompletnym esejem modelowym na 13/13 punktów, szablony zdań oraz analizę typowych pułapek. Warto także zapoznać się z zasadami tworzenia krótszej formy, o czym piszemy w artykule jak napisać e-mail na maturze podstawowej, oraz opanować transformacje i środki językowe CKE.
Oficjalnie według CKE: zasady oceniania wypowiedzi na poziomie rozszerzonym
Wypowiedź ocenia egzaminator okręgowej komisji egzaminacyjnej w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem 0–5, spójność i logika wypowiedzi 0–2, zakres środków językowych 0–3, poprawność środków językowych 0–3. Razem 13 punktów.
Cztery zasady, o których warto wiedzieć, zanim zaczniesz pisać:
- Wypowiedź krótsza niż 160 wyrazów jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem; w pozostałych kryteriach zdający otrzymuje 0 punktów i błędów w takiej pracy się nie oznacza.
- Jeżeli wypowiedź nie zawiera rozwinięcia (np. sam wstęp), we wszystkich kryteriach jest 0 punktów.
- 0 punktów w zgodności z poleceniem oznacza 0 punktów we wszystkich pozostałych kryteriach; 1 punkt ogranicza pozostałe kryteria do maksymalnie 1 punktu.
- W kryterium poprawności ocenia się poprawność językową i poprawność zapisu (ortografia, interpunkcja), przy czym błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż ortograficzne.
Podstawą jest omówienie obu elementów wybranego tematu. Jeśli temat wymaga przedstawienia wad i zalet, oba aspekty muszą się w pracy znaleźć i zostać rozwinięte.
Drugim kryterium jest styl formalny. W rozprawce niedopuszczalne są potoczne zwroty, pytania retoryczne do czytelnika czy formy ściągnięte (don't, isn't). Zamiast tego należy stosować stronę bierną, zdania podrzędnie złożone oraz inwersję stylistyczną. Dojrzały warsztat argumentacji przydaje się również w części ustnej, którą omawiamy w tekście jak zdać opis obrazka i pytania na maturze ustnej.
Trzecim czynnikiem są proporcje akapitów. CKE nie podaje żadnych długości akapitów — to nasza propozycja podziału, która dobrze mieści się w 200–250 wyrazach: wstęp i zakończenie po około 35–45 wyrazów, dwa akapity argumentacyjne po około 70–80 wyrazów.
Czwartym elementem jest poprawność interpunkcyjna, szczególnie po łącznikach zdaniowych takich jak "However,", "Furthermore,", czy "In conclusion,".
Przykładowe zadanie w formacie arkusza
Poniższe zadanie jest nasze, zbudowane według formatu z arkusza matury rozszerzonej (temat w języku polskim, dwa elementy do omówienia, 200–250 wyrazów):
Temat wypracowania
Coraz więcej szkół ponadpodstawowych decyduje się na wprowadzenie częściowych zajęć w formule zdalnej. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiego rozwiązania.
Modelowa rozprawka na poziomie 13/13 punktów
Poniższy esej modelowy przedstawia nienaganną strukturę akademicką, wzorcowe proporcje akapitów oraz zaawansowane spójniki na poziomie B2+/C1:
Akapit 1: Wstęp Nowadays, the widespread implementation of virtual lessons in secondary schools has generated heated debate among educators, parents and students alike. While digital learning offers unprecedented convenience, it also brings notable educational dilemmas that deserve thorough examination.
Akapit 2: Argumenty ZA First and foremost, proponents emphasize that digital platforms provide learners with extraordinary flexibility in managing their individual study schedules. Secondary students can review recorded lectures at their own pace, which considerably enhances academic performance. Furthermore, eliminating daily commuting allows teenagers to dedicate more time to independent research and extracurricular passions.
Akapit 3: Argumenty PRZECIW On the other hand, critics rightly point out that excessive screen exposure frequently results in social isolation and reduced attention span. Without continuous face-to-face interaction with peers and teachers, young individuals may experience difficulties in developing vital teamwork abilities. In addition, teenagers who lack strong self-discipline often struggle to maintain consistency without structured school discipline.
Akapit 4: Podsumowanie i opinia Taking everything into consideration, although remote education creates innovative opportunities for self-directed learning, its psychological drawbacks cannot be dismissed. In my view, adopting a balanced hybrid framework constitutes the most advantageous solution for contemporary secondary education.
Dlaczego ta rozprawka otrzymuje maksymalną punktację?
Kluczowe powody sukcesu w ocenie egzaminatora:
Treść (5/5 pkt): Precyzyjnie sformułowana teza we wstępie, po dwa zrównoważone, dojrzałe argumenty z rozwinięciem w akapitach środkowych oraz syntetyczne podsumowanie ze zniuansowaną opinią autora.
Spójność i logika (2/2 pkt): Naturalny potok myśli wspomagany formalnymi łącznikami zdaniowymi ("First and foremost", "Furthermore", "On the other hand", "In addition", "Taking everything into consideration", "In my view").
Zakres środków językowych (3/3 pkt): Bogate, akademickie słownictwo ("unprecedented convenience", "commuting", "extracurricular passions", "excessive screen exposure", "hybrid framework"), brak powtórzeń.
Poprawność językowa (3/3 pkt): Brak form ściągniętych, prawidłowa interpunkcja z przecinkami po łącznikach, poprawne zdania złożone i konstrukcje bierne.
Wstęp: "Do you think computers at school are cool? In my text I will show you good and bad things." (Niedopuszczalne pytanie retoryczne, styl dziecinny).
Argument: "Cars are bad because they pollute air and it's terrible." (Forma ściągnięta it's, prymitywne przymiotniki).
Wstęp: "The growing reliance on automated technologies in modern classrooms remains a subject of ongoing pedagogical discussion."
Argument: "Private transport undeniably fosters mobility, although severe environmental consequences cannot be neglected."
Najczęstszą przyczyną utraty punktu za treść w rozprawce za i przeciw jest asymetria argumentów. Jeśli w akapicie za podasz dwa szczegółowo omówione atuty, w akapicie przeciw nie możesz poprzestać na jednym lakonicznym zdaniu. Zachowaj równą wagę logiczną obu stron sporu.
Modelowa struktura rozprawki: cztery akapity krok po kroku
Aby napisać tekst spójny i czytelny dla egzaminatora, zastosuj czterostopniowy schemat:
Wstęp (Introduction): Wprowadź temat ogólny, wskaż, że zjawisko budzi kontrowersje lub posiada zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Nie zdradzaj jeszcze swojej prywatnej opinii.
Akapit za (Arguments for): Przedstaw pierwszy argument z uzasadnieniem, a następnie dodaj drugi argument za pomocą spójnika "Furthermore" lub "In addition".
Akapit przeciw (Arguments against): Rozpocznij od wyraźnego kontrastu ("On the other hand,"), podaj dwie wady zjawiska i zilustruj je zwięzłym przykładem.
Zakończenie (Conclusion): Zreasumuj oba punkty widzenia i dopiero tutaj przedstaw swoje osobiste stanowisko, używając zwrotu "In my view" lub "All things considered".
Zdania na sceny: Wzory zdań do każdego akapitu rozprawki
- Nowadays, the issue of remote learning has generated heated debate among educators and parents alike. (W obecnych realiach kwestia nauki zdalnej wywołuje gorącą debatę zarówno wśród pedagogów, jak i rodziców.)
- First and foremost, proponents emphasize that digital platforms offer unprecedented flexibility in managing study schedules. (Przede wszystkim zwolennicy podkreślają, że platformy cyfrowe oferują niespotykaną elastyczność w zarządzaniu harmonogramem nauki.)
- Furthermore, students are able to access a vast array of educational materials that would otherwise be unavailable in local institutions. (Co więcej, uczniowie mają dostęp do szerokiego wachlarza materiałów edukacyjnych, które w przeciwnym razie byłyby niedostępne w lokalnych placówkach.)
- On the other hand, critics point out that excessive screen time may lead to social isolation and reduced attention span. (Z drugiej strony krytycy wskazują, że nadmierny czas przed ekranem może prowadzić do izolacji społecznej i skrócenia czasu skupienia.)
- Another significant drawback is the lack of direct interpersonal feedback from experienced tutors during practical exercises. (Kolejną istotną wadą jest brak bezpośredniej informacji zwrotnej od doświadczonych korepetytorów podczas ćwiczeń praktycznych.)
- Consequently, young learners might struggle to maintain self-discipline without structured classroom boundaries. (W konsekwencji młodzi uczniowie mogą mieć trudności z utrzymaniem samodyscypliny bez ustrukturyzowanych ram klasowych.)
- Taking everything into account, while online education offers considerable advantages in terms of convenience, it cannot fully replace face-to-face mentorship. (Biorąc wszystko pod uwagę, chociaż edukacja online oferuje znaczne korzyści w zakresie wygody, nie może w pełni zastąpić mentoringu twarzą w twarz.)
- In my opinion, adopting a hybrid model represents the most balanced approach for modern secondary school curricula. (Moim zdaniem przyjęcie modelu hybrydowego stanowi najbardziej wyważone podejście w nowoczesnych programach szkół średnich.)
Typowe błędy popełniane na maturze rozszerzonej
Najczęstszą przyczyną utraty punktów jest brak równowagi między argumentami za i przeciw, na przykład podanie trzech argumentów za i tylko jednego powierzchownego argumentu przeciw.
Błędne podejście: Zastosowanie stylu potocznego i pytań do czytelnika: "Do you think cars are bad? I don't think so because they are cool."
Poprawne podejście: Zastosowanie dojrzałego stylu akademickiego: "It is widely acknowledged that private transport provides essential mobility, although environmental concerns cannot be overlooked."
Innym częstym błędem jest brak przecinków po łącznikach logicznych na początku zdania, co obniża ocenę za poprawność językową.
Plan na dwa tygodnie opanowania rozprawki maturalnej
Dwutygodniowy harmonogram systematycznego przygotowania do części pisemnej matury:
Dzień 1, Przeanalizowanie 3 przykładowych rozprawek z arkuszy CKE z lat ubiegłych i wypisanie 15 łączników logicznych z mierzalnym rezultatem: bank formalnych spójników.
Dzień 2, Zarezerwowanie 30-minutowej lekcji 1 na 1 z lektorem i przećwiczenie budowania tezy oraz wstępu rozprawki z mierzalnym rezultatem: poprawny szkic wstępu bez form potocznych.
Dni 3-7, Napisanie 2 pełnych rozprawek na tematy społeczne i technologiczne oraz wprowadzenie 25 zwrotów argumentacyjnych do aplikacji z fiszkami z mierzalnym rezultatem: 2 wypracowania w limicie 230 słów.
Dni 8-12, Szczegółowa analiza błędów leksykalnych z lektorem oraz przećwiczenie parafrazowania i bogacenia słownictwa (np. Synonimy do słów important, good, bad) z mierzalnym rezultatem: eliminacja powtórzeń w tekście.
Dni 13-14, Napisanie próbnej rozprawki maturalnej z limitem czasu wynoszącym 45 minut z mierzalnym rezultatem: pełna gotowość do zdobycia maksymalnej punktacji na maturze.
Czego unikać podczas pisania rozprawki po angielsku
Nasze wskazówki praktyczne, wynikające z kryteriów oceniania:
Nie używaj form skróconych (don't, won't, can't, it's) — w tekście o stylu formalnym obniżają ocenę stosowności stylu.
Nie zaczynaj każdego zdania od słowa "And", "But" lub "Because", używaj spójników formalnych.
Nie zostawiaj wstępu bez tezy. Informator opisuje dobrze napisaną rozprawkę jako taką, która „zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki” — na przykład „moim zdaniem takie rozwiązanie ma dużo zalet” albo „są plusy i minusy takiej decyzji”. Neutralny wstęp bez tezy działa więc przeciwko Tobie.
Nie wymyślaj sztucznych statystyk (np. "99% of people agree"), formułuj ogólne obserwacje społeczne.
Nie rozpisuj się znacznie powyżej 250 wyrazów. Nie ma zasady, według której egzaminator przestaje czytać po przekroczeniu limitu — ryzyko jest inne: przy dłuższym tekście rośnie liczba błędów w kryterium poprawności. Zasada działa natomiast w drugą stronę: poniżej 160 wyrazów praca jest oceniana tylko w kryterium zgodności z poleceniem.
Nie zapominaj o czytelnym podziale na akapity z widocznymi wcięciami lub odstępami.
Nie rezygnuj z ponownego przeczytania całego tekstu pod kątem literówek i końcówek czasowników.
Zestawienie łączników: styl potoczny a styl formalny maturalny
Tabela przedstawia formalne odpowiedniki potocznych słów, które podnoszą ocenę za bogactwo językowe.
| Spójnik potoczny | Formalny łącznik maturalny | Przykład użycia |
|---|---|---|
| Also | Furthermore / In addition | Furthermore, digital tools foster autonomous learning habits. |
| But | However / Nevertheless | However, the initial setup cost remains a substantial obstacle. |
| So | Consequently / Therefore | Consequently, local authorities should allocate additional grants. |
| In my opinion | From my perspective / In my view | In my view, the advantages clearly outweigh the potential risks. |
Prompty do przećwiczenia w asystentach AI
Przetestuj swoje wersje robocze rozprawek w asystentach sztucznej inteligencji.
| Wyszukiwana fraza w AI | Cel zapytania |
|---|---|
| CKE matura rozszerzona essay writing criteria and band descriptors English | Kryteria oceniania CKE |
| Linking words and formal connectors for for-and-against essay B2 level | Łączniki logiczne na B2 |
| Sample for and against essay 230 words topic artificial intelligence in schools | Wzór rozprawki z limitem słów |
| Common grammatical mistakes in Polish high school matura English essays | Typowe błędy maturzystów |
Następny krok
Napisz jedną rozprawkę z zegarkiem w ręku i policz wyrazy, a potem oceń ją według czterech kryteriów: zgodność z poleceniem, spójność i logika, zakres, poprawność. Jeśli chcesz mieć pracę sprawdzoną według tych kryteriów przez nauczyciela, zajrzyj na stronę matura z angielskiego.
Pozostałe części arkusza: środki językowe i transformacje oraz e-mail na poziomie podstawowym.
Źródła
- Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, CKE: charakterystyka wypowiedzi pisemnej na poziomie rozszerzonym, formy wypowiedzi (sekcja 1.3.5), kryteria oceniania (sekcja 1.3.8) i uwagi dodatkowe.
- Komunikat dyrektora CKE o harmonogramie egzaminów w 2027 r.: termin egzaminu pisemnego z języka angielskiego na poziomie rozszerzonym (7 maja 2027 r., godz. 9:00).
