Z nami zdasz maturę z angielskiego.
Zajęcia online pod to, co naprawdę jest na maturze. Zostaw imię i e-mail, a my napiszemy do Ciebie i ustalimy termin.
Dzięki, jesteś zapisany/a! Odezwiemy się w ciągu 24 godzin i razem ustalimy termin. Napiszemy na WhatsApp albo SMS na podany numer.
Nie chcesz czekać? Napisz do nas od razu:
Napisz na WhatsAppWysłaliśmy Ci też maila. Jeśli go nie widzisz, zajrzyj do Spamu albo do zakładki „Oferty”.
W kryteriach oceniania części ustnej wymowa jest warta 0–2 punkty z 30 i ocenia się ją dla całej wypowiedzi, począwszy od rozmowy wstępnej. To niewiele wobec 18 punktów za sprawność komunikacyjną, ale przy walce o wysoki wynik procentowy każdy punkt zmienia wynik końcowy.
Warto też pamiętać, czego to kryterium dotyczy: wyłącznie tego, czy błędy w dźwiękach, akcentowaniu i intonacji zakłócają komunikację.
Poniżej omawiamy 20 najczęstszych błędów fonetycznych polskich uczniów oraz kryterium oceniania wymowy. Zobacz też nasz główny przewodnik: matura ustna z angielskiego: pytania, zestawy i schematy oraz poradnik jak opanować stres przed egzaminem.
Oficjalnie według CKE: jak oceniana jest wymowa
Informator opisuje trzy poziomy:
- 2 punkty — brak błędów w wymowie lub błędy w wymowie nie zakłócają komunikacji.
- 1 punkt — błędy w wymowie czasami zakłócają komunikację.
- 0 punktów — błędy w wymowie często zakłócają komunikację lub uniemożliwiają zrozumienie komunikatu; brak wypowiedzi lub wypowiedź niekomunikatywna.
Jedyne kryterium jest więc komunikacyjne: nie „jak brytyjsko brzmisz”, ale „czy da się Cię zrozumieć”.
1. Nieme litery (Silent Letters) – słowa pułapki
Język angielski nie jest fonetyczny — nie czytamy słów tak, jak są napisane. Oto słowa najczęściej kaleczone na maturze:
| Słowo | Jak NIE czytać | Poprawna wymowa w przybliżeniu |
|---|---|---|
| Comfortable | kom-for-tej-byl | /ˈkʌmftəbl/ (kamf-tybl) |
| Vegetable | we-ge-tej-byl | /ˈvedʒtəbl/ (wedż-tybl) |
| Island | is-land | /ˈaɪlənd/ (aj-lynd – „s” jest nieme!) |
| Doubt / Debt | daubt / debt | /daʊt/, /det/ (daut, det – „b” jest nieme!) |
| Receipt | re-cept | /rɪˈsiːt/ (ry-siit – „p” jest nieme!) |
| Subtle | sub-tel | /ˈsʌtl/ (satl – „b” jest nieme!) |
| Iron | aj-ron | /ˈaɪən/ (aj-yn – „r” w British English jest nieme) |
2. Końcówka „-ed” w czasie przeszłym (Past Simple)
To absolutny klasyk Zadania 2 (odpowiedź na Pytanie 3 o przeszłość). Końcówkę -ed wymawiamy jako pełne /ɪd/ TYLKO po dźwiękach T i D (np. wanted, decided).
W pozostałych przypadkach czytamy ją jako pojedynczy dźwięk:
- Po spółgłoskach bezdźwięcznych (p, k, s, sh, ch, f) wymawiamy /t/:
- watched → /wɒtʃt/ (nie łoczed!)
- looked → /lʊkt/ (nie luked!)
- helped → /helpt/ (nie helped!)
- Po spółgłoskach dźwięcznych i samogłoskach wymawiamy /d/:
- played → /pleɪd/ (nie plejed!)
- lived → /lɪvd/ (nie liwed!)
- cleaned → /kliːnd/ (nie kliined!)
Wymawianie „I work-ed in a shop” zamiast „I worked” to błąd, który natychmiast kłuje w uszy każdego nauczyciela.
Pobierz arkusze matury ustnej z matrycą CKE (PDF)
Kompletny materiał przygotowawczy: 3 pełne próbne arkusze maturalne do pracy z dyktafonem lub lektorem, oficjalna matryca punktacji (w tym kryteria wymowy) oraz ściągawka zwrotów ratunkowych.
Pobierz darmowy PDF (5 stron) →3. Dźwięk „TH” (/θ/ oraz /ð/)
Polski aparat mowy nie posiada dźwięku z językiem między zębami. Z tego powodu uczniowie często zastępują go polskim „f”, „s” lub „d”, co prowadzi do komicznych zmian znaczenia:
- Three (/θriː/ – trzy) vs Tree (/triː/ – drzewo) vs Free (/friː/ – darmowy). Jeśli powiesz: „There are tree people”, mówisz, że na zdjęciu są ludzie-drzewa!
- Think (/θɪŋk/ – myśleć) vs Sink (/sɪŋk/ – zlew/tonąć).
- They / This / That (/ð/) – nie mów „dej, dis, dat”. Wystarczy lekko wysunąć czubek języka między zęby.
4. Akcent wyrazowy: gdzie spada nacisk?
W języku polskim akcent niemal zawsze spada na przedostatnią sylabę. W angielskim akcent jest ruchomy i decyduje o zrozumieniu słowa:
- PHOtograph (zdjęcie – akcent na pierwszą sylabę: FOŁ-ty-graf)
- phoTOGrapher (fotograf – akcent przeskakuje na drugą: fy-TOG-ry-fer)
- photoGRAPHic (fotograficzny – akcent przeskakuje na trzecią: foł-ty-GRAF-ik)
- hoTEL (hotel – w angielskim akcent pada na drugą sylabę: heł-TEL, nie HO-tel!)
- poLICE (policja – akcent na drugą sylabę: py-LIIS, nie PO-lis!)
3 ćwiczenia na poprawę wymowy w 7 dni
- Metoda Shadowingu: Włącz nagranie native speakera (np. krótki filmik na YouTube lub podcast BBC), słuchaj ze słuchawkami i powtarzaj zdania na głos z opóźnieniem ułamka sekundy, naśladując melodię zdania.
- Nagrywanie i autokorekta: Weź przykładowy opis obrazka z naszego artykułu o Zadaniu 2, nagraj się na telefon i sprawdź, czy nie przeczytałeś końcówek -ed jako -ed.
- Zwolnij tempo mowy: Najwięcej błędów wymowy wynika z pośpiechu i stresu. Wolniejsze, spokojniejsze tempo automatycznie poprawia artykulację i brzmi spokojniej i jest łatwiejsze do zrozumienia.
Chcesz sprawdzić swoją wymowę przed egzaminem?
Umów się na próbną maturę ustną z języka angielskiego online (100 zł) — podczas 60 minut symulacji wyłapiemy Twoje nawykowe błędy wymowy i te, które faktycznie utrudniają zrozumienie. Zobacz też płynność i zwroty ratunkowe oraz strukturę całego egzaminu.
Źródła
- Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, CKE: kryteria oceniania wypowiedzi ustnych (wymowa, płynność wypowiedzi).
