Rodzina to temat, który pada w każdej dłuższej rozmowie z obcokrajowcem, zwykle w pierwszych piętnastu minutach. I to właśnie tam Polacy najczęściej się gubią, bo angielskie nazwy relacji rodzinnych są mniej precyzyjne niż polskie.
Nie ma osobnych słów na szwagra i bratanka po każdej stronie rodziny. Za to są konstrukcje, których polski nie ma w ogóle, jak in-laws czy siblings.
Poniższe dwadzieścia słów obejmuje najbliższą rodzinę, dom, obowiązki i codzienny rytm, czyli wszystko, co potrzebne do zwykłej rozmowy o życiu.
Dlaczego akurat te słowa mają znaczenie
Pierwszy powód to unikanie długich opisów. Bez słowa siblings za każdym razem mówisz brothers and sisters, a bez in-laws opisujesz teściów przez trzy zdania. Te słowa istnieją właśnie po to, żeby skrócić rozmowę.
Drugi powód to naturalność. Zdania o domu są w rozmowie najczęstsze i najbardziej osobiste. Kto potrafi płynnie opowiedzieć o swoim zwykłym dniu, ten brzmi swobodnie także wtedy, gdy rozmowa przejdzie na tematy trudniejsze.
20 słówek w czterech grupach
Cztery grupy: rodzina, dom, obowiązki i codzienny rytm.
Rodzina
Pięć słów, które porządkują relacje rodzinne po angielsku.
- siblings: rodzeństwo. Nie ma odpowiednika w polskim jako jedno słowo pytające.
Do you have any siblings? - in-laws: teściowie, rodzina współmałżonka. Mother-in-law, brother-in-law, zawsze z myślnikami.
We are visiting my in-laws this weekend. - relatives: krewni. Szerzej niż family, obejmuje dalszą rodzinę.
Most of my relatives live abroad. - only child: jedynak. Bez rodzajnika w zdaniu I am an only child.
I am an only child. - take after: być podobnym do kogoś z rodziny. O charakterze i wyglądzie.
She takes after her father.
Dom
Słowa, którymi opisujesz miejsce, w którym mieszkasz.
- flat: mieszkanie. W USA apartment, w Wielkiej Brytanii flat.
We live in a two-bedroom flat. - semi-detached: bliźniak. Terraced to szeregowiec, detached wolnostojący.
They bought a semi-detached house. - landlord: właściciel wynajmowanego lokalu. Tenant to najemca.
Our landlord is raising the rent. - move house: przeprowadzić się. W USA sam czasownik move.
We are moving house in September. - neighbourhood: okolica, dzielnica. W USA pisane neighborhood.
It is a quiet neighbourhood.
Obowiązki
Pięć słów o tym, kto co robi w domu.
- chores: obowiązki domowe. Zawsze w liczbie mnogiej.
We split the chores evenly. - do the dishes: zmywać naczynia. Gotowa fraza, nie wash the dishes w mowie potocznej.
Whose turn is it to do the dishes? - run errands: załatwiać sprawy. Zakupy, poczta, apteka, wszystko razem.
I need to run a few errands. - tidy up: posprzątać. Lżejsze niż clean, o porządkowaniu.
Could you tidy up before they arrive? - pick up: odebrać kogoś. O dzieciach ze szkoły i o rzeczach.
I pick up the kids at four.
Codzienny rytm
Ostatnie pięć zwrotów opisuje zwykły dzień.
- commute: dojazd do pracy. Jako rzeczownik i czasownik.
My commute takes forty minutes. - routine: stały rytm dnia. Neutralne, bez negatywnego zabarwienia.
My morning routine is pretty simple. - get up: wstawać. Wake up to obudzić się, get up to wstać z łóżka.
I get up at six on weekdays. - wind down: wyciszać się. O wieczornym zwalnianiu tempa.
I wind down with a book. - day off: dzień wolny. Nie mylić z off day, który znaczy gorszy dzień.
I have a day off on Friday.
Trzy błędy, które słychać najczęściej
Mówienie my family are three people
Poprawnie brzmi there are three of us albo we are a family of three. Konstrukcja z polskiego moja rodzina to trzy osoby przetłumaczona dosłownie brzmi w angielskim dziwnie mechanicznie.
Mylenie house z home
House to budynek, home to miejsce, w którym mieszkasz i czujesz się u siebie. I am going home jest poprawne, I am going to house nie. Ta różnica nie ma odpowiednika w polskim.
Cousin używane jako kuzyn tylko męski
Cousin dotyczy obu płci i wszystkich stopni pokrewieństwa tego typu. Jeśli płeć ma znaczenie, dodaje się kontekst, na przykład my cousin, she lives in Berlin.
Jak zapamiętać te słówka na stałe
Lista przeczytana raz znika w ciągu dwóch dni. Poniżej krótki tryb pracy, który sprawdza się u dorosłych uczących się między jednym a drugim spotkaniem.
- Wybierz pięć słów, nie dwadzieścia. Te, które opisują sytuację, w której znajdziesz się w najbliższym tygodniu. Reszta poczeka.
- Zbuduj własne zdanie do każdego. Nie przepisuj przykładu z tabeli, tylko wstaw swoje realia: swoje miasto, swoją firmę, swoje nazwisko.
- Powiedz je na głos pięć razy. Cicho, do siebie, przy kawie. Chodzi o to, żeby usta wykonały ruch, a nie żeby oczy przeczytały tekst.
- Wróć do nich po dwóch dniach i po tygodniu. Dwa krótkie powtórzenia w odstępach robią więcej niż godzina wkuwania jednego wieczoru.
- Użyj ich w rozmowie z człowiekiem. To jedyny krok, który zamienia słowo bierne w słowo aktywne. Bez niego zostaje rozpoznawanie, a nie mówienie.
Jak sprawdzić, czy te słowa są już Twoje
Test jest prosty i zajmuje trzy minuty. Zasłoń kolumnę z angielskim w tabeli poniżej i przejdź po polskich znaczeniach, mówiąc na głos angielski odpowiednik. Nie w myślach, na głos.
Słowo, które przychodzi w mniej niż dwie sekundy, jest Twoje. Takie, nad którym się zastanawiasz, jest wciąż bierne i w rozmowie nie wyjdzie, bo tam nie ma dwóch sekund do namysłu. Właśnie ta różnica, a nie liczba przeczytanych list, decyduje o tym, czy mówisz swobodnie.
Jeśli po pierwszym podejściu wyjdzie Ci pięć słów na dwadzieścia, to normalny wynik. Wróć do listy po dwóch dniach, a potem po tygodniu, i sprawdź, ile z nich zostało.
Tabela: wszystkie 20 słówek w jednym miejscu
Wydrukuj, zrób zrzut ekranu albo przepisz do notatek w telefonie. Kolumna z przykładem jest ważniejsza niż samo tłumaczenie, bo to zdanie, a nie słowo, wychodzi z ust w rozmowie.
| # | Angielski | Polski | Przykład użycia |
|---|---|---|---|
| 1 | siblings | rodzeństwo | Do you have any siblings? |
| 2 | in-laws | teściowie, rodzina współmałżonka | We are visiting my in-laws this weekend. |
| 3 | relatives | krewni | Most of my relatives live abroad. |
| 4 | only child | jedynak | I am an only child. |
| 5 | take after | być podobnym do kogoś z rodziny | She takes after her father. |
| 6 | flat | mieszkanie | We live in a two-bedroom flat. |
| 7 | semi-detached | bliźniak | They bought a semi-detached house. |
| 8 | landlord | właściciel wynajmowanego lokalu | Our landlord is raising the rent. |
| 9 | move house | przeprowadzić się | We are moving house in September. |
| 10 | neighbourhood | okolica, dzielnica | It is a quiet neighbourhood. |
| 11 | chores | obowiązki domowe | We split the chores evenly. |
| 12 | do the dishes | zmywać naczynia | Whose turn is it to do the dishes? |
| 13 | run errands | załatwiać sprawy | I need to run a few errands. |
| 14 | tidy up | posprzątać | Could you tidy up before they arrive? |
| 15 | pick up | odebrać kogoś | I pick up the kids at four. |
| 16 | commute | dojazd do pracy | My commute takes forty minutes. |
| 17 | routine | stały rytm dnia | My morning routine is pretty simple. |
| 18 | get up | wstawać | I get up at six on weekdays. |
| 19 | wind down | wyciszać się | I wind down with a book. |
| 20 | day off | dzień wolny | I have a day off on Friday. |
Co dalej
Jeśli chcesz iść dalej w tym temacie, zajrzyj do tekstów o rozmowie o rodzinie i domu, small talku po angielsku oraz rozmowie o psach i kotach.
Kolejne listy z tej samej serii: na wizytę u lekarza po angielsku i na siłownię po angielsku. Każda zbudowana tak samo, więc jeśli ten format Ci odpowiada, następna zajmie Ci już tylko kilka minut.
Jeśli chcesz przećwiczyć te słowa na głos i usłyszeć, gdzie gubisz się w rozmowie, umów bezpłatną konsultację albo zrób test bariery językowej. To 20 minut online, bez zobowiązań.
Źródła i badania
- Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press.
- Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. & Demecheleer, M. (2006). Formulaic Sequences and Perceived Oral Proficiency. Language Teaching Research, 10(3), 245-261.
- Laufer, B. & Hulstijn, J. (2001). Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.
- DeKeyser, R. M. (2007). Skill acquisition theory. W: B. VanPatten & J. Williams (red.), Theories in Second Language Acquisition (s. 97-113). Routledge.