Wizyta u lekarza za granicą to jedyna sytuacja z tej serii, w której nieznajomość słowa może mieć konsekwencje zdrowotne. Liczy się nie elegancja wypowiedzi, ale opis objawu w sposób, który nie zostanie źle zrozumiany.
Angielski medyczny ma przy tym warstwę potoczną i formalną. Lekarz zapyta o symptoms, ale zrozumie też, gdy powiesz zwyczajnie, co Cię boli i od kiedy.
Poniższe dwadzieścia słów wystarcza, żeby przejść przez rejestrację, opis objawów, badanie i aptekę bez tłumacza.
Dlaczego akurat te słowa mają znaczenie
Pierwszy powód jest oczywisty i praktyczny. Zdanie o alergii, przyjmowanych lekach i czasie trwania objawów to trzy informacje, które lekarz musi dostać niezależnie od tego, jak dobrze mówisz. Allergic, prescription i since załatwiają wszystkie trzy.
Drugi powód to precyzja opisu bólu. Angielski rozróżnia ache, pain i sore, a różnica między nimi realnie wpływa na diagnozę. Polskie boli nie oddaje tego rozróżnienia i dlatego trzeba się go nauczyć osobno.
20 słówek w czterech grupach
Cztery grupy: rejestracja, objawy, badanie i apteka.
Rejestracja
Pierwsze pięć słów potrzebnych, zanim zobaczysz lekarza.
- appointment: wizyta umówiona. Bez niej w wielu krajach nie wejdziesz do gabinetu.
I would like to make an appointment. - GP: lekarz pierwszego kontaktu. Skrót od general practitioner, standard w Wielkiej Brytanii.
You need a referral from your GP. - walk-in clinic: przychodnia bez zapisów. Ratunek, gdy nie masz umówionej wizyty.
Is there a walk-in clinic nearby? - insurance: ubezpieczenie. Pytanie padnie zanim padnie pytanie o objawy.
Do you accept European health insurance? - referral: skierowanie. Do specjalisty, wystawiane przez GP.
I have a referral to a specialist.
Objawy
Najważniejsza grupa w całym tekście, warto ją znać dokładnie.
- symptoms: objawy. Zawsze w liczbie mnogiej w pytaniu lekarza.
How long have you had these symptoms? - ache: tępy, ciągły ból. Headache, stomach ache, backache jako złożenia.
I have had a headache since Monday. - sore: obolały, podrażniony. Sore throat to najczęstsze użycie.
I have a sore throat and a fever. - sharp pain: ostry ból. Przeciwieństwo dull pain, ważne rozróżnienie diagnostyczne.
It is a sharp pain when I breathe in. - dizzy: mający zawroty głowy. Zawsze jako przymiotnik z czasownikiem feel.
I feel dizzy when I stand up.
Badanie
Pięć słów, które padają w gabinecie.
- examine: zbadać. O badaniu fizykalnym przez lekarza.
Let me examine you. - blood test: badanie krwi. Test results to wyniki badań.
We will need a blood test. - X-ray: zdjęcie rentgenowskie. Wymowa eksrej, zapisywane wielką literą.
You should have an X-ray. - diagnosis: diagnoza. Liczba mnoga to diagnoses.
What is the diagnosis? - medical history: historia choroby. Pytanie o przebyte choroby i leki.
Any relevant medical history?
Apteka
Ostatnie pięć słów potrzebnych po wyjściu z gabinetu.
- prescription: recepta. Prescribe to czasownik przepisać lek.
Could you write me a prescription? - over the counter: bez recepty. Skracane do OTC na opakowaniach.
Is this available over the counter? - painkiller: lek przeciwbólowy. Potocznie, formalnie analgesic.
Can I take a painkiller with this? - dose: dawka. Dosage to schemat dawkowania.
What is the right dose for an adult? - side effects: skutki uboczne. Zawsze w liczbie mnogiej.
Are there any side effects?
Trzy błędy, które słychać najczęściej
I am allergic on zamiast allergic to
Ten sam błąd co w restauracji, ale tutaj konsekwencje mogą być poważniejsze. Zawsze allergic to, nigdy allergic on. Zdanie warto przećwiczyć na głos przed wyjazdem.
Mylenie ache z pain
Ache to ból tępy i przewlekły, pain to ból ostry lub silny. Lekarz buduje na tej różnicy pierwsze hipotezy, więc opisanie ostrego bólu jako ache może opóźnić właściwą diagnozę.
Mówienie I am sick w Wielkiej Brytanii
W brytyjskim angielskim I am sick znaczy najczęściej wymiotuję. Przy ogólnym złym samopoczuciu, powiedz I am ill albo I do not feel well.
Jak zapamiętać te słówka na stałe
Lista przeczytana raz znika w ciągu dwóch dni. Poniżej krótki tryb pracy, który sprawdza się u dorosłych uczących się między jednym a drugim spotkaniem.
- Wybierz pięć słów, nie dwadzieścia. Te, które opisują sytuację, w której znajdziesz się w najbliższym tygodniu. Reszta poczeka.
- Zbuduj własne zdanie do każdego. Nie przepisuj przykładu z tabeli, tylko wstaw swoje realia: swoje miasto, swoją firmę, swoje nazwisko.
- Powiedz je na głos pięć razy. Cicho, do siebie, przy kawie. Chodzi o to, żeby usta wykonały ruch, a nie żeby oczy przeczytały tekst.
- Wróć do nich po dwóch dniach i po tygodniu. Dwa krótkie powtórzenia w odstępach robią więcej niż godzina wkuwania jednego wieczoru.
- Użyj ich w rozmowie z człowiekiem. To jedyny krok, który zamienia słowo bierne w słowo aktywne. Bez niego zostaje rozpoznawanie, a nie mówienie.
Jak sprawdzić, czy te słowa są już Twoje
Test jest prosty i zajmuje trzy minuty. Zasłoń kolumnę z angielskim w tabeli poniżej i przejdź po polskich znaczeniach, mówiąc na głos angielski odpowiednik. Nie w myślach, na głos.
Słowo, które przychodzi w mniej niż dwie sekundy, jest Twoje. Takie, nad którym się zastanawiasz, jest wciąż bierne i w rozmowie nie wyjdzie, bo tam nie ma dwóch sekund do namysłu. Właśnie ta różnica, a nie liczba przeczytanych list, decyduje o tym, czy mówisz swobodnie.
Jeśli po pierwszym podejściu wyjdzie Ci pięć słów na dwadzieścia, to normalny wynik. Wróć do listy po dwóch dniach, a potem po tygodniu, i sprawdź, ile z nich zostało.
Tabela: wszystkie 20 słówek w jednym miejscu
Wydrukuj, zrób zrzut ekranu albo przepisz do notatek w telefonie. Kolumna z przykładem jest ważniejsza niż samo tłumaczenie, bo to zdanie, a nie słowo, wychodzi z ust w rozmowie.
| # | Angielski | Polski | Przykład użycia |
|---|---|---|---|
| 1 | appointment | wizyta umówiona | I would like to make an appointment. |
| 2 | GP | lekarz pierwszego kontaktu | You need a referral from your GP. |
| 3 | walk-in clinic | przychodnia bez zapisów | Is there a walk-in clinic nearby? |
| 4 | insurance | ubezpieczenie | Do you accept European health insurance? |
| 5 | referral | skierowanie | I have a referral to a specialist. |
| 6 | symptoms | objawy | How long have you had these symptoms? |
| 7 | ache | tępy, ciągły ból | I have had a headache since Monday. |
| 8 | sore | obolały, podrażniony | I have a sore throat and a fever. |
| 9 | sharp pain | ostry ból | It is a sharp pain when I breathe in. |
| 10 | dizzy | mający zawroty głowy | I feel dizzy when I stand up. |
| 11 | examine | zbadać | Let me examine you. |
| 12 | blood test | badanie krwi | We will need a blood test. |
| 13 | X-ray | zdjęcie rentgenowskie | You should have an X-ray. |
| 14 | diagnosis | diagnoza | What is the diagnosis? |
| 15 | medical history | historia choroby | Any relevant medical history? |
| 16 | prescription | recepta | Could you write me a prescription? |
| 17 | over the counter | bez recepty | Is this available over the counter? |
| 18 | painkiller | lek przeciwbólowy | Can I take a painkiller with this? |
| 19 | dose | dawka | What is the right dose for an adult? |
| 20 | side effects | skutki uboczne | Are there any side effects? |
Co dalej
Jeśli chcesz iść dalej w tym temacie, zajrzyj do tekstów o angielskim u lekarza i w urzędzie, dwudziestu zdaniach na wyjazd za granicę oraz rozmowie o siłowni i wellness.
Kolejne listy z tej samej serii: na siłownię po angielsku i o pieniądzach i banku po angielsku. Każda zbudowana tak samo, więc jeśli ten format Ci odpowiada, następna zajmie Ci już tylko kilka minut.
Jeśli chcesz przećwiczyć te słowa na głos i usłyszeć, gdzie gubisz się w rozmowie, umów bezpłatną konsultację albo zrób test bariery językowej. To 20 minut online, bez zobowiązań.
Źródła i badania
- Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press.
- Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. & Demecheleer, M. (2006). Formulaic Sequences and Perceived Oral Proficiency. Language Teaching Research, 10(3), 245-261.
- Laufer, B. & Hulstijn, J. (2001). Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.
- DeKeyser, R. M. (2007). Skill acquisition theory. W: B. VanPatten & J. Williams (red.), Theories in Second Language Acquisition (s. 97-113). Routledge.