Pieniądze to temat, w którym pomyłka językowa kosztuje dosłownie. Różnica między fee a charge, między debit a credit, między balance a available balance to nie niuanse stylistyczne, tylko konkretne kwoty na wyciągu.
Do tego dochodzi presja sytuacji. Rozmowa w oddziale banku za granicą albo z infolinią to zwykle moment, w którym coś już poszło nie tak, a Ty musisz to wyjaśnić w obcym języku.
Poniższe dwadzieścia słów obejmuje konto, płatności, opłaty i podstawy rozmowy o oszczędzaniu, czyli to, co realnie pojawia się w życiu dorosłej osoby.
Dlaczego akurat te słowa mają znaczenie
Pierwszy powód to reklamacje. Zdanie There is a charge on my account that I do not recognise otwiera procedurę sporną. Bez konkretnych słów rozmowa z bankiem zamienia się w opisywanie problemu dookoła i najczęściej kończy się niczym.
Drugi powód to praca. Nawet osoby spoza finansów uczestniczą w rozmowach o budżecie, fakturach i kosztach. Invoice, VAT i expenses to słowa, które padają na spotkaniach w każdej branży, a ich nieznajomość wyklucza z części dyskusji.
20 słówek w czterech grupach
Cztery grupy: konto, płatności, opłaty i planowanie.
Konto
Podstawy, od których zaczyna się każda rozmowa w banku.
- current account: rachunek bieżący. W USA checking account.
I would like to open a current account. - balance: saldo. Available balance to środki faktycznie dostępne.
What is my available balance? - statement: wyciąg. Miesięczne zestawienie operacji.
Could you send me last month statement? - overdraft: debet. Limit, poniżej którego można zejść na koncie.
I went into my overdraft again. - direct debit: polecenie zapłaty. Standing order to stałe zlecenie o stałej kwocie.
I set up a direct debit for the rent.
Płatności
Pięć słów potrzebnych przy każdej transakcji.
- transfer: przelew. Jako czasownik i rzeczownik.
The transfer should arrive tomorrow. - debit card: karta debetowa. Credit card to karta kredytowa, to nie to samo.
Can I pay with a debit card? - contactless: zbliżeniowo. Limit kwotowy różni się między krajami.
Is contactless payment accepted here? - exchange rate: kurs wymiany. Najważniejsze przy płatnościach kartą za granicą.
What is the exchange rate today? - invoice: faktura. Receipt to paragon, invoice to dokument rozliczeniowy.
Could you send the invoice by email?
Opłaty i kłopoty
Grupa, przy której warto mówić precyzyjnie.
- fee: opłata stała. Za usługę, znana z góry.
There is a monthly account fee. - charge: obciążenie. Konkretna kwota pobrana z konta.
What is this charge from last Tuesday? - interest: odsetki. Interest rate to oprocentowanie.
The interest on that loan is high. - refund: zwrot środków. To samo słowo co przy zakupach.
I am still waiting for the refund. - dispute: zakwestionować transakcję. Formalne słowo uruchamiające procedurę.
I would like to dispute this transaction.
Planowanie
Ostatnie pięć słów pojawia się w rozmowach o budżecie i oszczędzaniu.
- savings: oszczędności. Zawsze w liczbie mnogiej.
I put some savings aside every month. - budget: budżet. Jako rzeczownik i czasownik planować wydatki.
We budget about a thousand for travel. - expenses: wydatki, koszty. W pracy oznacza też wydatki do zwrotu.
Can I claim this on expenses? - afford: być w stanie sobie pozwolić. Zawsze z can albo cannot.
We cannot afford that right now. - mortgage: kredyt hipoteczny. Wymowa morgydż, litera t jest niema.
Our mortgage runs for twenty years.
Trzy błędy, które słychać najczęściej
Mylenie fee z charge
Fee to opłata za usługę, znana z góry, na przykład za prowadzenie konta. Charge to konkretne obciążenie na wyciągu. Reklamując coś, mówisz o charge, a pytając o cennik, o fee.
Mówienie I have money on my account
Poprawnie brzmi in my account, nie on. Ten przyimek jest sztywny i błąd wynika wprost z polskiego na koncie. Powtarza się niemal u każdego polskiego mówcy.
Używanie invoice zamiast receipt
W sklepie dostajesz receipt, czyli paragon. Invoice to dokument wystawiany firmie do rozliczenia. Proszenie o invoice przy kasie w supermarkecie wywołuje zwykle konsternację.
Pracownik banku po angielsku: jak nazwać role w oddziale
Wchodząc do placówki bankowej za granicą albo dzwoniąc na infolinię, rzadko trafiasz na ogólnego pracownika. W języku angielskim każda funkcja przy okienku i w gabinecie doradcy ma swoją precyzyjną nazwę:
- bank teller (w UK często cashier): kasjer bankowy. Osoba za okienkiem, u której wpłacasz gotówkę, wypłacasz pieniądze lub realizujesz czeki.
The bank teller counted the cash and handed me the receipt. - bank clerk: pracownik banku, urzędnik bankowy. Tradycyjne, ogólne określenie personelu zajmującego się dokumentacją i rutynowymi operacjami.
The bank clerk checked my ID and verified my home address. - customer service representative: doradca ds. obsługi klienta. Osoba pomagająca założyć konto, zmienić limity kart czy złożyć reklamację.
I spoke with a customer service representative about updating my contact details. - loan officer / mortgage advisor: doradca kredytowy / doradca hipoteczny. Specjalista rozpatrujący wnioski o pożyczkę lub kredyt mieszkaniowy.
Our loan officer reviewed our financial statements before approving the loan. - branch manager: dyrektor oddziału. Osoba zarządzająca całą placówką, do której trafiasz w sprawach spornych lub niestandardowych.
If the issue persists, we can ask to speak directly with the branch manager.
Jak zapamiętać te słówka na stałe
Lista przeczytana raz znika w ciągu dwóch dni. Poniżej krótki tryb pracy, który sprawdza się u dorosłych uczących się między jednym a drugim spotkaniem.
- Wybierz pięć słów, nie dwadzieścia. Te, które opisują sytuację, w której znajdziesz się w najbliższym tygodniu. Reszta poczeka.
- Zbuduj własne zdanie do każdego. Nie przepisuj przykładu z tabeli, tylko wstaw swoje realia: swoje miasto, swoją firmę, swoje nazwisko.
- Powiedz je na głos pięć razy. Cicho, do siebie, przy kawie. Chodzi o to, żeby usta wykonały ruch, a nie żeby oczy przeczytały tekst.
- Wróć do nich po dwóch dniach i po tygodniu. Dwa krótkie powtórzenia w odstępach robią więcej niż godzina wkuwania jednego wieczoru.
- Użyj ich w rozmowie z człowiekiem. To jedyny krok, który zamienia słowo bierne w słowo aktywne. Bez niego zostaje rozpoznawanie, a nie mówienie.
Jak sprawdzić, czy te słowa są już Twoje
Test jest prosty i zajmuje trzy minuty. Zasłoń kolumnę z angielskim w tabeli poniżej i przejdź po polskich znaczeniach, mówiąc na głos angielski odpowiednik. Nie w myślach, na głos.
Słowo, które przychodzi w mniej niż dwie sekundy, jest Twoje. Takie, nad którym się zastanawiasz, jest wciąż bierne i w rozmowie nie wyjdzie, bo tam nie ma dwóch sekund do namysłu. Właśnie ta różnica, a nie liczba przeczytanych list, decyduje o tym, czy mówisz swobodnie.
Jeśli po pierwszym podejściu wyjdzie Ci pięć słów na dwadzieścia, to normalny wynik. Wróć do listy po dwóch dniach, a potem po tygodniu, i sprawdź, ile z nich zostało.
Tabela: wszystkie 20 słówek w jednym miejscu
Wydrukuj, zrób zrzut ekranu albo przepisz do notatek w telefonie. Kolumna z przykładem jest ważniejsza niż samo tłumaczenie, bo to zdanie, a nie słowo, wychodzi z ust w rozmowie.
| # | Angielski | Polski | Przykład użycia |
|---|---|---|---|
| 1 | current account | rachunek bieżący | I would like to open a current account. |
| 2 | balance | saldo | What is my available balance? |
| 3 | statement | wyciąg | Could you send me last month statement? |
| 4 | overdraft | debet | I went into my overdraft again. |
| 5 | direct debit | polecenie zapłaty | I set up a direct debit for the rent. |
| 6 | transfer | przelew | The transfer should arrive tomorrow. |
| 7 | debit card | karta debetowa | Can I pay with a debit card? |
| 8 | contactless | zbliżeniowo | Is contactless payment accepted here? |
| 9 | exchange rate | kurs wymiany | What is the exchange rate today? |
| 10 | invoice | faktura | Could you send the invoice by email? |
| 11 | fee | opłata stała | There is a monthly account fee. |
| 12 | charge | obciążenie | What is this charge from last Tuesday? |
| 13 | interest | odsetki | The interest on that loan is high. |
| 14 | refund | zwrot środków | I am still waiting for the refund. |
| 15 | dispute | zakwestionować transakcję | I would like to dispute this transaction. |
| 16 | savings | oszczędności | I put some savings aside every month. |
| 17 | budget | budżet | We budget about a thousand for travel. |
| 18 | expenses | wydatki, koszty | Can I claim this on expenses? |
| 19 | afford | być w stanie sobie pozwolić | We cannot afford that right now. |
| 20 | mortgage | kredyt hipoteczny | Our mortgage runs for twenty years. |
Co dalej
Jeśli chcesz iść dalej w tym temacie, zajrzyj do tekstów o liczbach, datach i kwotach po angielsku, rozmowie o giełdzie i inwestowaniu oraz rozmowie o zakupach i promocjach.
Kolejne listy z tej samej serii: o samochodzie po angielsku i o sztucznej inteligencji po angielsku. Każda zbudowana tak samo, więc jeśli ten format Ci odpowiada, następna zajmie Ci już tylko kilka minut.
Jeśli chcesz przećwiczyć te słowa na głos i usłyszeć, gdzie gubisz się w rozmowie, umów bezpłatną konsultację albo zrób test bariery językowej. To 20 minut online, bez zobowiązań.
Źródła i badania
- Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press.
- Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. & Demecheleer, M. (2006). Formulaic Sequences and Perceived Oral Proficiency. Language Teaching Research, 10(3), 245-261.
- Laufer, B. & Hulstijn, J. (2001). Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.
- DeKeyser, R. M. (2007). Skill acquisition theory. W: B. VanPatten & J. Williams (red.), Theories in Second Language Acquisition (s. 97-113). Routledge.