Na spotkaniu pada pytanie o koszty projektu, a Ty masz w głowie gotową odpowiedź z trzema liczbami. Po polsku zajęłaby dwadzieścia sekund. Po angielsku mówisz it is more expensive i oddajesz głos.
Pieniądze są tematem, w którym najbardziej boli różnica między tym, co wiesz, a tym, co potrafisz powiedzieć. Dobra wiadomość jest taka, że słownictwa potrzeba tu zaskakująco mało.
Dlaczego warto ćwiczyć akurat ten temat
Po pierwsze, liczby. Kwoty, procenty i porównania to najsłabszy punkt większości Polaków mówiących po angielsku, a jednocześnie najczęstszy element rozmów zawodowych.
Po drugie, przekładalność. Rozmowa o własnych oszczędnościach używa tych samych struktur co rozmowa o budżecie działu, tylko bez presji.
Po trzecie, temat jest wszędzie. Inflacja, ceny mieszkań i kredyty to rozmowa, którą prowadzi dziś każdy dorosły w każdym kraju.
Podstawy: oszczędzanie i budżet
- I put aside a fixed amount every month. (Odkładam stałą kwotę co miesiąc.)
- I have a separate account for holidays. (Mam osobne konto na wakacje.)
- My rule is to save first and spend later. (Moja zasada to najpierw oszczędzać, potem wydawać.)
- Prices went up, so my plan changed. (Ceny wzrosły, więc mój plan się zmienił.)
- I track my expenses in an app and it hurts. (Śledzę wydatki w aplikacji i to boli.)
- Most of my money goes to the flat and to food. (Większość pieniędzy idzie na mieszkanie i jedzenie.)
Inwestowanie bez żargonu
- I invest a small amount every month, always the same day. (Inwestuję małą kwotę co miesiąc, zawsze tego samego dnia.)
- I buy funds, not single companies. (Kupuję fundusze, nie pojedyncze spółki.)
- I do not check the results every day anymore. (Nie sprawdzam już wyników codziennie.)
- Last year was good, this year is boring. (Zeszły rok był dobry, ten jest nudny.)
- I lost money once and I learned a lot. (Raz straciłem pieniądze i wiele się nauczyłem.)
- My plan is long term, ten years or more. (Mój plan jest długoterminowy, dziesięć lat albo więcej.)
Te sześć zdań wystarczy do pełnej rozmowy o inwestowaniu. Reszta to szczegóły, których nie potrzebujesz przy kawie.
Liczby, procenty i porównania
- It went up by eight percent this year. (Wzrosło o osiem procent w tym roku.)
- That is twice as much as last year. (To dwa razy więcej niż w zeszłym roku.)
- We are talking about thousands, not millions. (Mówimy o tysiącach, nie o milionach.)
- It is around two and a half thousand a month. (To około dwa i pół tysiąca miesięcznie.)
- The difference is small, maybe five percent. (Różnica jest niewielka, może pięć procent.)
- In the last quarter it dropped and then it came back. (W ostatnim kwartale spadło, a potem wróciło.)
Liczby wypowiadane na głos w pełnych zdaniach utrwalają się w pamięci. Ta sama zasada rządzi cenami w tekście o zakupach i promocjach.
Kredyt, mieszkanie i długi
- We took a mortgage for twenty five years. (Wzięliśmy kredyt na dwadzieścia pięć lat.)
- The instalment went up twice in one year. (Rata wzrosła dwa razy w ciągu roku.)
- We overpay when we can, to finish earlier. (Nadpłacamy, kiedy możemy, żeby skończyć wcześniej.)
- Renting is cheaper here, but you own nothing. (Wynajem jest tu tańszy, ale nic nie masz na własność.)
- I have no loans and I sleep well. (Nie mam kredytów i dobrze śpię.)
- We are waiting for better conditions. (Czekamy na lepsze warunki.)
Inflacja i codzienne ceny
- Everything costs more, and my salary looks the same. (Wszystko kosztuje więcej, a moja pensja wygląda tak samo.)
- Coffee in the office costs more than my lunch used to. (Kawa w biurze kosztuje więcej niż kiedyś mój lunch.)
- We changed our shopping habits completely. (Całkowicie zmieniliśmy nawyki zakupowe.)
- Energy bills doubled in two years. (Rachunki za energię podwoiły się w dwa lata.)
- People talk about numbers, I look at my basket. (Ludzie mówią o wskaźnikach, ja patrzę na swój koszyk.)
- In my city rent is the biggest problem. (W moim mieście najgorszy jest czynsz.)
Rozmowa o wynagrodzeniu
- Salaries in our industry went up, but not everywhere. (Wynagrodzenia w naszej branży wzrosły, ale nie wszędzie.)
- I asked for a raise and I got half of it. (Poprosiłem o podwyżkę i dostałem połowę.)
- The bonus depends on results nobody controls. (Premia zależy od wyników, których nikt nie kontroluje.)
- I would rather have flexible hours than more money. (Wolałbym elastyczne godziny niż więcej pieniędzy.)
- We do not talk about salaries here, and that helps nobody. (Nie rozmawiamy tu o pensjach i to nikomu nie pomaga.)
- I checked the market before my last conversation. (Sprawdziłem rynek przed ostatnią rozmową.)
Ten blok jest wstępem do trudniejszej rozmowy, którą rozwijam w tekście o ambicjach i awansie.
Ryzyko i emocje
- I panicked and sold everything, that was a mistake. (Spanikowałem i wszystko sprzedałem, to był błąd.)
- I do not invest money I need next year. (Nie inwestuję pieniędzy, których potrzebuję w przyszłym roku.)
- My colleague follows every tip he sees online. (Kolega śledzi każdą podpowiedź, jaką widzi w sieci.)
- If it sounds too good, it usually is. (Jeśli brzmi zbyt dobrze, zwykle takie jest.)
- I sleep better with a boring strategy. (Śpię lepiej z nudną strategią.)
- Everybody is an expert when the market goes up. (Kiedy rynek rośnie, każdy jest ekspertem.)
Jak przyznać, że się nie znasz
- I am learning about it, explain it simply. (Uczę się tego, wytłumacz mi prosto.)
- I know the word, I do not know what it means in practice. (Znam to słowo, nie wiem, co znaczy w praktyce.)
- Give me an example with real numbers. (Daj mi przykład z prawdziwymi liczbami.)
- So in simple words, what should I do? (Więc mówiąc prosto, co powinienem zrobić?)
- This is not my area at all. (To zupełnie nie moja działka.)
- I will read about it and we can talk next week. (Poczytam o tym i pogadamy w przyszłym tygodniu.)
Pytanie o przykład jest najlepszym narzędziem w rozmowie o finansach. Zdejmuje z Ciebie presję i zamienia rozmowę w krótką lekcję.
Pieniądze w pracy i w projekcie
- This project is over budget by twenty percent. (Ten projekt przekracza budżet o dwadzieścia procent.)
- We need to cut costs, but nobody says where. (Musimy ciąć koszty, ale nikt nie mówi gdzie.)
- The client wants more for the same price. (Klient chce więcej za tę samą cenę.)
- We saved money on the wrong things. (Zaoszczędziliśmy na niewłaściwych rzeczach.)
- Can you send me the numbers before the meeting? (Możesz wysłać mi liczby przed spotkaniem?)
- In this case cheaper means slower. (W tym wypadku taniej znaczy wolniej.)
Te zdania możesz wypowiedzieć na spotkaniu jeszcze w tym tygodniu. Podobnie praktyczne są zwroty z tekstu o lunchu z angielskim, który daje im codzienne miejsce do ćwiczeń.
Plany finansowe i przyszłość
- We are saving for a bigger flat, maybe in three years. (Oszczędzamy na większe mieszkanie, może za trzy lata.)
- My goal is one year of expenses on the side. (Moim celem jest roczna poduszka finansowa.)
- I want to retire earlier, so I start now. (Chcę wcześniej przestać pracować, więc zaczynam teraz.)
- We plan the big things and improvise the small ones. (Duże rzeczy planujemy, małe improwizujemy.)
- If nothing changes, we will be fine. (Jeśli nic się nie zmieni, damy radę.)
- Money is a tool, not a goal, that is how I see it. (Pieniądze to narzędzie, nie cel, tak to widzę.)
Mini dialog przy kawie
Kolega: Do you invest? Ty: A little. The same amount every month, nothing exciting. Kolega: And how is it going? Ty: Better than my savings account, worse than my neighbour says his is going. Kolega: Everybody wins on the internet. Ty: Exactly. I only believe people who also talk about their losses.
Ćwiczenie na dziesięć minut
Opisz na głos swój miesięczny budżet w pięciu zdaniach: co wpływa, co wypływa, ile zostaje, co Cię zaskoczyło. Ćwiczysz liczby i porównania naraz.
Potem wytłumacz komuś w dwóch zdaniach, co robisz ze swoimi oszczędnościami. Prostota jest tu celem, nie ozdobniki.
Na koniec przygotuj trzy pytania o finanse, które można zadać bez niezręczności. Jeśli chcesz ćwiczyć na lżejszym materiale, wróć do tematów z tekstu o narzekaniu i codziennych irytacjach, gdzie o cenach mówi się z humorem, a także do tekstu o nowych technologiach.