Ćwiczenie 1: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki właściwym przyimkiem (in, on, at, for, since, by, until, during) albo wpisz „-” (kreskę), jeśli przyimek nie jest potrzebny.
Przyimki czasu: in, on, at i inne
Prepositions of time
Przyimki czasu in, on, at oraz for, since, during, by, until i ago. Kiedy używać którego, wyjątki BrE i AmE, typowe błędy Polaków i ćwiczenia z kluczem.
W skrócie
At używasz przy godzinach i konkretnych momentach (at 7 o'clock, at night), on przy dniach i datach (on Monday, on 3 May), a in przy dłuższych okresach: miesiącach, latach, porach roku i częściach dnia (in July, in 2020, in the morning). Przed this, next, last, every przyimka nie dajesz: next Monday, last year.
In, on, at, podstawowa zasada
Wyobraź sobie trzy poziomy: od najkrótszego (at, punkt), przez dzień (on), do dłuższych okresów (in).
| Przyimek | Kiedy | Przykłady |
|---|---|---|
| at | godziny, pory posiłków, konkretne momenty, święta jako okres | at 6:30, at noon, at midnight, at lunchtime, at the moment, at the end of the day, at Christmas, at night |
| on | dni tygodnia, daty, konkretne dni świąt i okazji | on Friday, on 15 March, on my birthday, on Christmas Day, on Monday morning |
| in | części dnia, miesiące, pory roku, lata, wieki, dłuższe okresy | in the morning, in the evening, in May, in (the) winter, in 1999, in the 21st century, in the past |
- The lesson starts at nine. Lekcja zaczyna się o dziewiątej.
- I was born on 12 April 2001. Urodziłem się 12 kwietnia 2001 roku.
- We usually go skiing in February. Zwykle jeździmy na narty w lutym.
- I can't sleep at night when it's hot. Nie mogę spać w nocy, kiedy jest gorąco.
Przypadki szczególne
- in the morning, ale on Monday morning i on a cold morning: gdy określasz konkretny dzień, wraca on.
- at night (ogólnie, w nocy), ale in the night (w ciągu konkretnej nocy: I woke up in the night).
- at Christmas / at Easter (okres świąt), ale on Christmas Day / on Easter Sunday (konkretny dzień).
- at the weekend to wersja brytyjska, on the weekend, amerykańska; obie są poprawne. On weekends / at weekends, w każdy weekend.
- Daty: w BrE piszesz on 5 May, czytasz on the fifth of May; w AmE on May 5, czytasz on May fifth.
In i within: za ile czasu
In + okres czasu oznacza także „za” (w przyszłości): The train leaves in ten minutes (za dziesięć minut). Within znaczy „w ciągu, nie później niż”: Reply within 48 hours. Nie myl tego z polskim „za pięć dziesiąta”, godziny podajesz przez to/past: at five to ten.
- I'll call you back in an hour. Oddzwonię za godzinę.
- She finished the test in twenty minutes. Skończyła test w dwadzieścia minut.
For, since, ago, during, while
| Wyraz | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|
| for | przez (długość okresu) | I lived there for three years. |
| since | od (punktu w czasie), zwykle z Present Perfect | I've lived here since 2019. |
| ago | temu (po okresie, z Past Simple) | I moved here three years ago. |
| during | podczas + rzeczownik | He fell asleep during the film. |
| while | podczas gdy + zdanie | He fell asleep while we were watching the film. |
Polskie „od trzech lat” to for three years (długość), a „od 2019” to since 2019 (punkt startowy). Zobacz też Present Perfect, czas teraźniejszy dokonany i Present Perfect Continuous.
By, until, from… to, before, after
- until / till, aż do (czynność trwa do tego momentu): I'll wait until six.
- by: najpóźniej do, przed (termin): Send it by Friday.
- from… to/until, od… do: The shop is open from 9 to 5. (AmE także 9 through 5, włącznie)
- before / after: przed / po: before lunch, after the exam
- You have to finish the report by Monday. Musisz skończyć raport do poniedziałku (najpóźniej).
- We stayed at the party until midnight. Zostaliśmy na imprezie do północy.
Porównanie z polskim
Polskie „w” odpowiada aż trzem przyimkom: „w poniedziałek” → on Monday, „w lipcu” → in July, „w nocy” → at night. Polskie „o” przy godzinie to zawsze at. Polskie „na” (na święta, na weekend) zwykle daje at lub for: at Christmas, for the weekend (na cały weekend, w celu).
Typowe błędy Polaków
- in Monday / in the Monday → on Monday Przed dniem tygodnia stawiasz on, zwykle bez the. Kalka z polskiego „w poniedziałek”.
- I live here since 3 years. → I've lived here for 3 years. Długość okresu, for; since tylko z punktem w czasie. Do tego czas Present Perfect, nie Present Simple.
- See you on next Friday. → See you next Friday. Przed next, last, this, every nie stawiasz przyimka.
- at the morning → in the morning Części dnia: in the morning/afternoon/evening, wyjątkiem jest at night.
- I came to Poland before two years. → I came to Poland two years ago. „Dwa lata temu” to two years ago, ago stoi po okresie.
- Please send it until Friday. → Please send it by Friday. Termin (najpóźniej do) to by; until oznacza, że czynność trwa aż do tego momentu.
- during I was cooking → while I was cooking Po during stoi rzeczownik, a po while całe zdanie.
Ćwiczenia
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
