Ćwiczenie 1: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki, wpisując podane wyrazy we właściwej kolejności.
Szyk zdania i kolejność przymiotników
Word order and adjective order
Szyk zdania angielskiego SVO, miejsce dopełnień, okoliczników miejsca i czasu oraz kolejność przymiotników przed rzeczownikiem. Przykłady, błędy i ćwiczenia.
W skrócie
Angielskie zdanie twierdzące ma stały szyk: podmiot, orzeczenie, dopełnienie (I like coffee), a okoliczniki zwykle idą na koniec w kolejności miejsce, czas (I met her at the station yesterday). Kilka przymiotników przed rzeczownikiem ustawiasz według stałej kolejności: opinia, rozmiar, wiek, kształt, kolor, pochodzenie, materiał, przeznaczenie.
Podstawowy szyk: SVO
Po polsku końcówki pokazują, kto co robi, więc szyk jest swobodny („Psa ugryzł kot”). Po angielsku końcówek prawie nie ma i to pozycja decyduje o znaczeniu: The dog bit the cat to coś innego niż The cat bit the dog. Dlatego trzymasz się kolejności: podmiot (S), czasownik (V), dopełnienie (O).
| Podmiot | Czasownik | Dopełnienie | Miejsce | Czas |
|---|---|---|---|---|
| I | bought | a new phone | in town | on Saturday. |
| My parents | watch | the news | – | every evening. |
| We | had | lunch | at a small café | yesterday. |
Podmiot musi być w zdaniu zawsze, nawet jeśli po polsku go nie ma: „Pada” → It's raining; „Jest późno” → It's late.
- It's getting dark. Robi się ciemno.
- My sister plays tennis twice a week. Moja siostra gra w tenisa dwa razy w tygodniu.
Dwa dopełnienia: give somebody something
Przy czasownikach give, send, show, tell, buy, lend, offer masz dwie możliwości: osoba + rzecz albo rzecz + to/for + osoba.
- She gave her brother a book. Dała bratu książkę.
- She gave a book to her brother. Dała książkę bratu.
- Can you send me the file? Możesz mi wysłać ten plik?
- I bought some flowers for my mum. Kupiłem kwiaty dla mamy.
Gdy rzecz jest zaimkiem (it, them), zwykle wybierasz drugą wersję: Give it to me, nie Give me it (to drugie słychać w potocznym BrE, ale lepiej go unikać). Czasowniki explain, describe, suggest mają tylko konstrukcję z to: Explain it to me.
Miejsce okoliczników i przysłówków
- Miejsce przed czasem: She works in London on weekdays.
- Kierunek ruchu, potem sposób i czas: I go to school by bus every day.
- Okolicznik czasu może też stać na początku: Yesterday I met an old friend. (dla podkreślenia lub zmiany tematu)
- Przysłówki częstotliwości (always, usually, often, never): przed głównym czasownikiem, ale po be i po pierwszym czasowniku posiłkowym: She often works late. She is often late. I have never seen it.
Więcej o pozycji przysłówków w temacie Przysłówki: tworzenie, stopniowanie i pozycja w zdaniu. Szyk pytań opisuje temat Tworzenie pytań: pytania ogólne, szczegółowe i o podmiot.
Kolejność przymiotników
Gdy przed rzeczownikiem stoi kilka przymiotników, rodzimi użytkownicy ustawiają je w dość stałej kolejności. Przymiotniki opinii idą przed opisowymi, a te układają się mniej więcej tak:
| Kolejność | Kategoria | Przykłady |
|---|---|---|
| 1 | opinia | lovely, ugly, interesting |
| 2 | rozmiar | big, small, tall |
| 3 | wiek | old, new, young |
| 4 | kształt | round, square |
| 5 | kolor | red, dark blue |
| 6 | pochodzenie | Italian, Polish |
| 7 | materiał | wooden, cotton, leather |
| 8 | przeznaczenie (często rzeczownik) | running (shoes), sleeping (bag) |
- a lovely old Italian village urocza stara włoska wioska
- a small round wooden table mały okrągły drewniany stolik
- a beautiful long black leather coat piękny długi czarny skórzany płaszcz
Przymiotnik przed rzeczownikiem i po be
Przymiotnik stoi przed rzeczownikiem (a red car) albo po czasownikach typu be, look, seem, feel, become (The car is red. You look tired.). Kilka przymiotników po be łączysz przez and: The room was small and dark.
Po zaimkach nieokreślonych (something, nothing, anyone) przymiotnik stoi za nimi: something interesting, nothing new. Niektóre przymiotniki, np. asleep, afraid, alone, alive, występują zwykle tylko po czasowniku: The baby is asleep (ale a sleeping baby).
Typowe błędy Polaków
- I like very much chocolate. → I like chocolate very much. Nie rozdzielasz czasownika i dopełnienia; very much idzie na koniec.
- Yesterday was raining. → It was raining yesterday. / Yesterday it was raining. Angielskie zdanie wymaga podmiotu, przy pogodzie jest nim it.
- I go every day to work. → I go to work every day. Okolicznik czasu zwykle po celu ruchu i miejscu, na końcu zdania.
- This book bought my father. → My father bought this book. Polski szyk swobodny zmienia znaczenie po angielsku: tu wyszłoby, że książka kupiła ojca.
- a leather black old bag → an old black leather bag Kolejność: wiek, kolor, materiał.
- Can you explain me this rule? → Can you explain this rule to me? Explain nie przyjmuje konstrukcji osoba + rzecz; osobę wprowadzasz przez to.
- I gave to Anna the keys. → I gave Anna the keys. / I gave the keys to Anna. Przy dwóch dopełnieniach albo osoba stoi bezpośrednio po czasowniku (bez to), albo rzecz idzie pierwsza, a osobę wprowadzasz przez to.
Ćwiczenia
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
