Gramatyka na maturze ustnej z angielskiego: struktury, które poszerzają zakres

Na maturze ustnej gramatyka nie jest oceniana osobno. Wchodzi do dwóch kryteriów ocenianych dla całej wypowiedzi, począwszy od rozmowy wstępnej: zakresu środków leksykalno-gramatycznych (0–4 pkt) i poprawności środków leksykalno-gramatycznych (0–4 pkt).

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Wypowiedź prowadzona w samym Present Simple i spinana słowem „and” może być poprawna, ale w opisie poziomów dla kryterium zakresu wyżej opisane są wypowiedzi, w których zdający swobodnie mówi także na tematy złożone i rzadko sięga po struktury pospolite. Kilka świadomie użytych konstrukcji zmienia więc obraz w kryterium zakresu — nie dlatego, że są za nie osobne punkty, ale dlatego, że pokazują szerszy repertuar.

Poniżej znajdziesz 5 kluczowych struktur gramatycznych, które z łatwością wpleciesz w każde zadanie maturalne. Zobacz też nasz filar: matura ustna z angielskiego: pytania, zestawy i schematy oraz poradnik jak opisać obrazek na maturze ustnej.

1. Czasowniki modalne dedukcji (must / might / can't be)

Idealne do Zadania 2 (opis ilustracji) oraz Zadania 3 (analiza plakatów).

Zamiast mówić: „She is sad”, powiedz:

• „She must be going through a difficult period, as she looks very distressed.” (Ona z pewnością przechodzi trudny okres...)
• „They might be celebrating their friend's birthday party.” (Być może świętują urodziny...)
• „He can't be older than twenty years old.” (On nie może mieć więcej niż 20 lat.)

Dla poziomu B2+ wpleć dedukcję o przeszłości (modal + have + 3rd form):

• „Judging by the mess, something terrible must have happened here earlier.” (Sądząc po bałaganie, musiało się tu wcześniej wydarzyć coś strasznego.)

2. Drugi i trzeci okres warunkowy (Conditional II & III)

Niezbędne w Zadaniu 1 (negocjacje) oraz Zadaniu 3 (wybór i uzasadnienie).

• Drugi okres warunkowy (gdybanie o teraźniejszości): „If I had to choose only one option, I would definitely pick poster number one.” (Gdybym musiał wybrać jedną opcję, zdecydowanie wybrałbym plakat nr 1.) „If we split the rent fifty-fifty, it would be much more affordable for both of us.”
• Trzeci okres warunkowy (gdybanie o przeszłości — w pytaniach egzaminującego): „If I had studied harder last semester, I would have passed that exam on the first attempt.” (Gdybym uczył się pilniej, zdałbym tamten egzamin w pierwszym terminie.)

Ocena CKE · 1:1

Chcesz wiedzieć, ile punktów za gramatykę dostaniesz?

Na próbnej maturze ustnej online ze mną otrzymujesz precyzyjną ewaluację: sprawdzimy Twój zakres czasów, wyłapiemy powtarzające się błędy i nauczymy Cię automatycznego stosowania struktur na 4 punkty.

Zapisz się na próbną maturę (100 zł) → 60 minut symulacji i feedback

3. Strona bierna (Passive Voice)

Szczególnie ceniona w Zadaniu 3 przy opisie problemów społecznych i ekologicznych.

Zamiast mówić: „People destroy the forest”, użyj strony biernej:

• „Thousands of trees are being cut down every single day due to illegal logging.”
• „This project was designed specifically to raise awareness among teenagers.”
• „Plastic waste should be recycled rather than dumped into landfills.”

4. Zdania względne definiujące i niedefiniujące (Relative Clauses)

Pozwalają połączyć dwa proste zdania w jedno eleganckie zdanie złożone.

Zamiast: „I like this poster. It shows nature.” powiedz:

• „I prefer poster number one, which vividly illustrates the beauty of untouched nature.”
• „The man who is standing on the left seems to be the manager of the company.”
• „We should choose an apartment whose location allows us to commute easily.”

5. Inwersja stylistyczna (opcja dla pewnych swojego angielskiego)

Inwersja to jedna z tych struktur, które wyraźnie wychodzą poza repertuar pospolity. Używaj jej tylko wtedy, gdy masz ją zautomatyzowaną — źle zbudowane zdanie z inwersją trafia do kryterium poprawności.

• „Not only is this poster visually appealing, but it also conveys an essential environmental message.” (Ten plakat jest nie tylko atrakcyjny wizualnie, ale niesie też istotne przesłanie.)
• „Under no circumstances should students neglect regular language practice.” (Pod żadnym pozorem uczniowie nie powinni zaniedbywać regularnej praktyki.)

Jak możesz podejść do tego praktycznie: formuła trzech struktur

To nasza propozycja na zajęcia, a nie wymóg CKE. Przed wejściem na salę zaplanuj trzy konstrukcje, które świadomie wpleciesz w wypowiedź:

1. Tryb warunkowy II w Zadaniu 1 lub 3 („If I were in this situation, I would...”).
2. Czasownik modalny dedukcji w Zadaniu 2 („They might be feeling exhausted because...”).
3. Zdanie względne z „which” w Zadaniu 3 („...which makes it the most effective option.”).

Trzy takie zdania nie „dają” punktów, bo oceniana jest cała wypowiedź. Zmieniają jednak to, co zespół przedmiotowy słyszy w kryterium zakresu: zamiast jednej konstrukcji powtarzanej przez 15 minut pojawia się repertuar.

Kolejny krok

Pobierz pakiet trzech arkuszy matury ustnej z kryteriami CKE (PDF) i nagraj jedną wypowiedź, sprawdzając, ile różnych konstrukcji w niej użyłeś. Zobacz też zwroty do każdego zadania oraz idiomy na maturę ustną.

Źródła

• Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, CKE: kryteria oceniania wypowiedzi ustnych oraz zakres środków gramatycznych na poziomie podstawowym i rozszerzonym (sekcja 2.1).