Idiomy na maturę ustną z angielskiego: jak poszerzyć zakres środków

Oficjalnie według CKE

W części ustnej kryterium zakres środków leksykalno-gramatycznych jest warte 0–4 punkty i ocenia się je dla całej wypowiedzi, począwszy od rozmowy wstępnej. Opisy poziomów z Informatora:

• 4 pkt — szeroki zakres; zdający swobodnie mówi na tematy proste i złożone, a formułując wypowiedź na tematy złożone rzadko stosuje słowa i struktury o wysokim stopniu pospolitości (typu nice, interesting).
• 3 pkt — zadowalający zakres, ale na tematy złożone zdający stosuje głównie słowa i struktury pospolite.
• 2 pkt — ograniczony zakres; tematy bardziej złożone sprawiają kłopoty.

Nigdzie w kryteriach nie ma punktów „za idiomy”. Idiomy są narzędziem: pomagają nie kończyć każdego zdania na good, bad i nice, a to jest dokładnie ta różnica, którą opisuje kryterium zakresu. Sam idiom nie gwarantuje 4 punktów, bo oceniana jest cała wypowiedź.

Jak możesz podejść do tego praktycznie

Poniżej znajdziesz selekcję 25 współczesnych idiomów, które idealnie pasują do poleceń w Zadaniach 1, 2 i 3 na maturze ustnej. Jeśli chcesz poznać ogólną bazę wyrażeń egzaminacyjnych, sprawdź nasz poradnik zwroty na maturę ustną do każdego zadania oraz filar matura ustna z angielskiego: pytania, zestawy i schematy.

1. Idiomy do Zadania 1: negocjacje, koszty i kompromis

W przykładowych zestawach Zadanie 1 dotyczy zwykle codziennych ustaleń: planów, wynajmu, podziału kosztów, rozwiązywania drobnych sporów. Treść zadań nie jest jawna, ale poniższe idiomy pasują do takich sytuacji.

• See eye to eye (zgadzać się z kimś w 100%): „I am glad that we see eye to eye on the house rules, especially regarding quiet hours.”
• Cost an arm and a leg (kosztować majątek / być bardzo drogim): „Renting an apartment right in the city centre would cost an arm and a leg, so let's look for something in the suburbs.”
• Meet someone halfway (pójść na kompromis): „I understand your point about the budget. How about we meet halfway and split the deposit?”
• Be on the fence (wahać się, nie móc podjąć decyzji): „I am still on the fence about taking a gap year, because my parents want me to start university immediately.”
• Clear the air (wyjaśnić nieporozumienie): „We should have a quick conversation before the project starts to clear the air about our responsibilities.”

2. Idiomy do Zadania 2: opis ilustracji i emocje ludzi

W Zadaniu 2 musisz interpretować nastroje osób na zdjęciu i odpowiadać na pytania o przeżycia z przeszłości. Zobacz też nasz schemat opisu obrazka na maturze ustnej.

• On cloud nine / Over the moon (wniebowzięty, przeszczęśliwy): „Judging by their huge smiles, they must be over the moon after receiving their graduation diplomas.”
• Down in the dumps (przybity, zdołowany): „The girl sitting on the bench looks quite down in the dumps, probably because she didn't get the job.”
• Under the weather (czuć się nieswojo, chorym lub przemęczonym): „The man looks exhausted and slightly under the weather, as if he had been working a night shift.”
• In the heat of the moment (w emocjach, w ferworze chwili): „During our argument last week, I said a few harsh words in the heat of the moment, which I deeply regret now.”
• A breath of fresh air (powiew świeżości, przyjemna odmiana): „Going on a spontaneous road trip after months of lockdown felt like a breath of fresh air.”

3. Idiomy do Zadania 3: materiał stymulujący i argumentacja

W Zadaniu 3 wybierasz jedną opcję i odrzucasz pozostałe. Idiomy pomagają w budowaniu przekonującej argumentacji. Zobacz schemat Zadania 3 z materiałem stymulującym.

• Weigh the pros and cons (rozważyć wady i zalety): „After weighing the pros and cons of all three posters, I believe option number one will resonate best with high schoolers.”
• Hit the nail on the head (trafić w sedno): „This advertising campaign really hits the nail on the head because it focuses on mental health rather than dry statistics.”
• A double-edged sword (miecz obosieczny / rozwiązanie z wadami): „Social media advertising can be a double-edged sword — it reaches millions, but it often provokes negative comments.”
• Tip of the iceberg (wierzchołek góry lodowej): „Plastic packaging is just the tip of the iceberg when it comes to the global environmental crisis.”
• Stand the test of time (przetrwać próbę czasu): „Traditional books will always stand the test of time, even in the digital age.”

4. Idiomy do pytań problemowych (PREP)

Gdy egzaminujący pyta Cię o Twoje zdanie na temat pracy, technologii, edukacji czy podróży:

• Once in a blue moon (od wielkiego dzwonu, bardzo rzadko): „I only eat fast food once in a blue moon, as I prefer cooking fresh meals at home.”
• Face the music (ponieść konsekwencje): „Students who don't prepare for their exams will eventually have to face the music in May.”
• Think outside the box (myśleć niesztampowo / kreatywnie): „Modern employers are looking for graduates who can think outside the box and solve unexpected problems.”
• Go the extra mile (dać z siebie więcej niż wymagane): „If you want to achieve top scores at university, you simply have to go the extra mile.”
• Keep an open mind (mieć otwarty umysł): „When travelling abroad, it is crucial to keep an open mind and respect local customs.”

3 zasady bezpiecznego używania idiomów na egzaminie

1. Nie wciskaj idiomów na siłę: Jeden trafiony idiom wpleciony w naturalną wypowiedź zrobi 10 razy lepsze wrażenie niż 5 idiomów wyrwanych z kontekstu w jednym zdaniu.
2. Uważaj na przyimki: „Cost an arm and a leg” — nie „for an arm”. Błędny przyimek psuje efekt i zamienia atut w błąd gramatyczny.
3. Wybierz swoją „złotą piątkę”: Wybierz 5 idiomów z powyższej listy, które najbardziej Ci odpowiadają, i przećwicz ich użycie w 10 różnych kontekstach.

Sprawdź swój zakres środków w praktyce

Chcesz wiedzieć, jak Twoja wypowiedź wygląda w kryterium zakresu środków leksykalno-gramatycznych? Zapisz się na próbną maturę ustną z języka angielskiego online (100 zł) — 60 minut symulacji z oceną według kryteriów z Informatora.

Zobacz też zwroty do każdego zadania i struktury gramatyczne na maturę ustną.

Źródła

• Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2024/2025, CKE: kryteria oceniania wypowiedzi ustnych, w tym opisy poziomów dla zakresu i poprawności środków leksykalno-gramatycznych.