Zamawianie jedzenia to najczęściej powtarzana rozmowa po angielsku podczas każdego wyjazdu. Trzy razy dziennie, zawsze z inną osobą, zawsze pod presją czasu, bo kelner stoi obok i czeka.
Paradoks polega na tym, że menu rozumiesz. Blokada pojawia się przy pytaniach dodatkowych, przy alergiach, przy prośbie o zmianę i przy płaceniu, czyli dokładnie tam, gdzie podręcznikowe zwroty się kończą.
Poniżej dwadzieścia słów, które pokrywają całą ścieżkę od wejścia do wyjścia z restauracji, łącznie z tym, co powiedzieć, gdy dostajesz nie to, co zamawiałeś.
Dlaczego akurat te słowa mają znaczenie
Pierwsza grupa powodów jest praktyczna. Starter, side i course organizują całe menu i jeśli rozumiesz te trzy słowa, przestajesz zgadywać, czy zamawiasz przystawkę, czy dodatek do dania głównego.
Druga grupa dotyczy bezpieczeństwa. Zdanie o alergii musi być jednoznaczne, bo nieporozumienie kończy się źle. Słowa allergic, contain i nuts warto umieć wypowiedzieć bez zastanowienia, w jednym zdaniu, patrząc kelnerowi w oczy.
20 słówek w czterech grupach
Cztery etapy wizyty w restauracji, po pięć słów na każdy.
Wejście i stolik
Pierwsza wymiana zdań, zanim jeszcze usiądziesz.
- table for two: stolik dla dwóch osób. Gotowa fraza, nie trzeba budować pełnego zdania.
A table for two, please. - booked: zarezerwowany. Fully booked to najczęstsza odmowa, jaką usłyszysz.
Sorry, we are fully booked tonight. - walk-in: bez rezerwacji. Warto znać, bo tak nazywa się przyjmowanie z ulicy.
Do you take walk-ins? - menu: karta dań. Wymowa menju, nie meni.
Could we see the menu, please? - specials: dania dnia. Zwykle nie ma ich w karcie, kelner wymienia je z pamięci.
What are the specials today?
Czytanie menu
Pięć słów, które porządkują strukturę każdej karty.
- starter: przystawka. W USA appetizer, znaczenie identyczne.
I will just have a starter and a main. - main course: danie główne. W USA entree, co myli Polaków najbardziej.
What do you recommend as a main course? - side: dodatek. Frytki, sałatka, ryż, wszystko to jest side.
Does it come with a side? - medium rare: średnio krwisty. Skala idzie rare, medium rare, medium, well done.
Medium rare, please. - homemade: domowej roboty. Sygnał, że coś jest robione na miejscu.
Is the pasta homemade?
Alergie i zmiany
Najważniejsze pięć słów w całym tekście, warto je znać odruchowo.
- allergic: uczulony. Zawsze z to, nigdy samo allergic.
I am allergic to nuts. - contain: zawierać. Najważniejsze przy sprawdzaniu składu dania.
Does this contain dairy? - gluten free: bezglutenowy. Rozpoznawalne w każdej restauracji w Europie.
Do you have any gluten free options? - without: bez. Najprostszy sposób modyfikacji dania.
Could I have it without onion? - instead of: zamiast. Zamiana dodatku bez tłumaczenia się.
Could I have salad instead of chips?
Rachunek
Końcówka wizyty, w której najłatwiej o nieporozumienie z pieniędzmi.
- the bill: rachunek. W USA the check, w Europie the bill.
Could we have the bill, please? - service charge: opłata serwisowa. Gdy jest doliczona, napiwku zwykle się nie dodaje.
Is the service charge included? - tip: napiwek. W USA obowiązkowy zwyczajowo, w Europie uznaniowy.
Shall we leave a tip? - split the bill: podzielić rachunek. Standardowa prośba, nikogo nie dziwi.
Could we split the bill, please? - takeaway: na wynos. W USA to go, w Wielkiej Brytanii takeaway.
Could I get this as a takeaway?
Trzy błędy, które słychać najczęściej
I am allergic on zamiast allergic to
Polskie uczulony na prowadzi wprost do błędu. Poprawnie jest wyłącznie allergic to. W tym akurat zdaniu precyzja ma znaczenie większe niż językowe, bo od niej zależy skład dania.
Entree rozumiane jako przystawka
We Francji entree to przystawka, w amerykańskiej restauracji to danie główne. Zamówienie dwóch entrees w USA kończy się dwoma pełnymi daniami na stole.
Pytanie Can I get the bill bez please
Sama treść jest poprawna, ale bez please brzmi jak polecenie. W obsłudze klienta please i thank you są elementem gramatyki społecznej, a nie uprzejmością na pokaz.
Jak zapamiętać te słówka na stałe
Lista przeczytana raz znika w ciągu dwóch dni. Poniżej krótki tryb pracy, który sprawdza się u dorosłych uczących się między jednym a drugim spotkaniem.
- Wybierz pięć słów, nie dwadzieścia. Te, które opisują sytuację, w której znajdziesz się w najbliższym tygodniu. Reszta poczeka.
- Zbuduj własne zdanie do każdego. Nie przepisuj przykładu z tabeli, tylko wstaw swoje realia: swoje miasto, swoją firmę, swoje nazwisko.
- Powiedz je na głos pięć razy. Cicho, do siebie, przy kawie. Chodzi o to, żeby usta wykonały ruch, a nie żeby oczy przeczytały tekst.
- Wróć do nich po dwóch dniach i po tygodniu. Dwa krótkie powtórzenia w odstępach robią więcej niż godzina wkuwania jednego wieczoru.
- Użyj ich w rozmowie z człowiekiem. To jedyny krok, który zamienia słowo bierne w słowo aktywne. Bez niego zostaje rozpoznawanie, a nie mówienie.
Jak sprawdzić, czy te słowa są już Twoje
Test jest prosty i zajmuje trzy minuty. Zasłoń kolumnę z angielskim w tabeli poniżej i przejdź po polskich znaczeniach, mówiąc na głos angielski odpowiednik. Nie w myślach, na głos.
Słowo, które przychodzi w mniej niż dwie sekundy, jest Twoje. Takie, nad którym się zastanawiasz, jest wciąż bierne i w rozmowie nie wyjdzie, bo tam nie ma dwóch sekund do namysłu. Właśnie ta różnica, a nie liczba przeczytanych list, decyduje o tym, czy mówisz swobodnie.
Jeśli po pierwszym podejściu wyjdzie Ci pięć słów na dwadzieścia, to normalny wynik. Wróć do listy po dwóch dniach, a potem po tygodniu, i sprawdź, ile z nich zostało.
Tabela: wszystkie 20 słówek w jednym miejscu
Wydrukuj, zrób zrzut ekranu albo przepisz do notatek w telefonie. Kolumna z przykładem jest ważniejsza niż samo tłumaczenie, bo to zdanie, a nie słowo, wychodzi z ust w rozmowie.
| # | Angielski | Polski | Przykład użycia |
|---|---|---|---|
| 1 | table for two | stolik dla dwóch osób | A table for two, please. |
| 2 | booked | zarezerwowany | Sorry, we are fully booked tonight. |
| 3 | walk-in | bez rezerwacji | Do you take walk-ins? |
| 4 | menu | karta dań | Could we see the menu, please? |
| 5 | specials | dania dnia | What are the specials today? |
| 6 | starter | przystawka | I will just have a starter and a main. |
| 7 | main course | danie główne | What do you recommend as a main course? |
| 8 | side | dodatek | Does it come with a side? |
| 9 | medium rare | średnio krwisty | Medium rare, please. |
| 10 | homemade | domowej roboty | Is the pasta homemade? |
| 11 | allergic | uczulony | I am allergic to nuts. |
| 12 | contain | zawierać | Does this contain dairy? |
| 13 | gluten free | bezglutenowy | Do you have any gluten free options? |
| 14 | without | bez | Could I have it without onion? |
| 15 | instead of | zamiast | Could I have salad instead of chips? |
| 16 | the bill | rachunek | Could we have the bill, please? |
| 17 | service charge | opłata serwisowa | Is the service charge included? |
| 18 | tip | napiwek | Shall we leave a tip? |
| 19 | split the bill | podzielić rachunek | Could we split the bill, please? |
| 20 | takeaway | na wynos | Could I get this as a takeaway? |
Co dalej
Jeśli chcesz iść dalej w tym temacie, zajrzyj do tekstów o rozmowie o jedzeniu i restauracjach, angielskim w hotelu i restauracji oraz asertywnej odmowie po angielsku.
Kolejne listy z tej samej serii: na zakupy po angielsku i na Netflix po angielsku i o serialach. Każda zbudowana tak samo, więc jeśli ten format Ci odpowiada, następna zajmie Ci już tylko kilka minut.
Jeśli chcesz przećwiczyć te słowa na głos i usłyszeć, gdzie gubisz się w rozmowie, umów bezpłatną konsultację albo zrób test bariery językowej. To 20 minut online, bez zobowiązań.
Źródła i badania
- Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press.
- Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. & Demecheleer, M. (2006). Formulaic Sequences and Perceived Oral Proficiency. Language Teaching Research, 10(3), 245-261.
- Laufer, B. & Hulstijn, J. (2001). Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.
- DeKeyser, R. M. (2007). Skill acquisition theory. W: B. VanPatten & J. Williams (red.), Theories in Second Language Acquisition (s. 97-113). Routledge.