Ćwiczenie 1: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki czasownikiem w Present Simple (albo do/does).
Present Simple, czas teraźniejszy prosty
Present Simple, czas teraźniejszy prosty
Present Simple krok po kroku: budowa zdań, do/does, pisownia i wymowa końcówki -s, przysłówki częstotliwości, typowe błędy Polaków i ćwiczenia z odpowiedziami.
W skrócie
Present Simple to czas teraźniejszy prosty: używasz go do nawyków, rutyn, faktów i stanów stałych (I work in Kraków, Water boils at 100°C). W 3. osobie liczby pojedynczej (he, she, it) dodajesz do czasownika -s lub -es, a pytania i przeczenia tworzysz z do/does.
Budowa Present Simple
W twierdzeniach używasz formy podstawowej czasownika, a w 3. osobie liczby pojedynczej dodajesz -s/-es. W przeczeniach i pytaniach pojawia się czasownik posiłkowy do lub does, a główny czasownik wraca do formy podstawowej (bez -s).
| Osoba | Twierdzenie | Przeczenie | Pytanie |
|---|---|---|---|
| I / you / we / they | I work. | I don't (do not) work. | Do I work? |
| he / she / it | She works. | She doesn't (does not) work. | Does she work? |
Krótkie odpowiedzi
| Pytanie | Tak | Nie |
|---|---|---|
| Do you like coffee? | Yes, I do. | No, I don't. |
| Does he live here? | Yes, he does. | No, he doesn't. |
| Do they speak English? | Yes, they do. | No, they don't. |
Wyjątki: to be ma własne formy (am, is, are) i nie używa do, zobacz Czasownik „to be” (am, is, are, was, were). Czasowniki modalne (can, must, should) też nie łączą się z do i nie dostają -s: She can swim, Can she swim? Szczegóły w Czasowniki modalne, przegląd i tabela znaczeń.
Pisownia: kiedy -s, kiedy -es, kiedy -ies?
| Zasada | Przykłady |
|---|---|
| większość czasowników: + -s | work → works, read → reads, play → plays |
| zakończenie -s, -ss, -sh, -ch, -x, -z: + -es | miss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes, buzz → buzzes |
| zakończenie -o: + -es | go → goes, do → does |
| spółgłoska + y: y → -ies | study → studies, try → tries, carry → carries |
| samogłoska + y: + -s | play → plays, enjoy → enjoys, buy → buys |
| wyjątek | have → has |
Wymowa końcówki -s: /s/, /z/ czy /ɪz/?
Wymowa zależy od ostatniego dźwięku (nie litery) czasownika. Te same zasady obowiązują przy liczbie mnogiej rzeczowników (Liczba mnoga rzeczowników (regularna i nieregularna)) i dopełniaczu saksońskim.
| Wymowa | Kiedy | Przykłady |
|---|---|---|
| /s/ | po spółgłoskach bezdźwięcznych /p/ /t/ /k/ /f/ /θ/ | stops, works, laughs, wants |
| /z/ | po samogłoskach i spółgłoskach dźwięcznych | plays, lives, reads, sings, sees |
| /ɪz/ | po syczących /s/ /z/ /ʃ/ /tʃ/ /dʒ/ /ʒ/ (dodatkowa sylaba) | misses, uses, washes, watches, changes |
Kiedy używamy Present Simple?
- Nawyki i rutyny: I get up at 6:30.
- Fakty i prawdy ogólne: The sun rises in the east.
- Stany stałe: My parents live in Poznań.
- Czasowniki statyczne (know, like, want, believe, need): także o tym, co jest teraz: I need help now. Więcej w Present Simple czy Present Continuous? Czasowniki statyczne.
- Rozkłady jazdy i programy (przyszłość według harmonogramu): The train leaves at 7:15. Zobacz Czas przyszły: will, be going to, Present Continuous i Present Simple.
- Instrukcje, streszczenia fabuły, komentarze sportowe i nagłówki: First you add the flour…, Lewandowski shoots and scores!
- I usually walk to school. Zwykle chodzę do szkoły pieszo.
- My brother works as a nurse. Mój brat pracuje jako pielęgniarz.
- Water boils at 100 degrees Celsius. Woda wrze w temperaturze 100 stopni Celsjusza.
- She doesn't eat meat. Ona nie je mięsa.
- Does your sister speak French? Czy twoja siostra mówi po francusku?
- The film starts at 8 p.m. Film zaczyna się o 20:00.
- I don't understand this word. Nie rozumiem tego słowa.
- How often do you go to the gym? Jak często chodzisz na siłownię?
Przysłówki częstotliwości i ich miejsce w zdaniu
Always, usually, often, sometimes, rarely, hardly ever, never stoją przed głównym czasownikiem, ale po to be i po czasownikach posiłkowych lub modalnych.
| Pozycja | Przykład |
|---|---|
| przed czasownikiem głównym | She often reads in bed. |
| po am/is/are | He is never late. |
| po posiłkowym/modalnym | I don't usually drink coffee. / You can always ask me. |
| określenia typu every day, twice a week, zwykle na końcu | We play tennis twice a week. |
Pytania szczegółowe i pytania o podmiot
W pytaniach z where, what, when, how often itp. szyk to: słówko pytające + do/does + podmiot + czasownik. Gdy pytasz o podmiot (who?, what?), nie używasz do/does, a czasownik ma -s: Who lives here? Więcej w Tworzenie pytań: pytania ogólne, szczegółowe i o podmiot.
| Typ pytania | Przykład | Tłumaczenie |
|---|---|---|
| szczegółowe | Where does she work? | Gdzie ona pracuje? |
| szczegółowe | What time do you finish? | O której kończysz? |
| o podmiot | Who teaches you English? | Kto uczy cię angielskiego? |
| o podmiot | What happens next? | Co dzieje się dalej? |
Typowe błędy Polaków
- He don't like football. → He doesn't like football. W 3. osobie liczby pojedynczej (he, she, it) przeczenie tworzysz z doesn't.
- Does she likes pizza? → Does she like pizza? -s jest już w does, więc główny czasownik zostaje w formie podstawowej.
- Do you can swim? → Can you swim? Czasowniki modalne same tworzą pytania przez inwersję, nie łączą się z do.
- My mother work in a hospital. → My mother works in a hospital. Końcówkę -s w 3. osobie łatwo zgubić, zwłaszcza gdy podmiotem jest rzeczownik. My mother = she → works.
- Who does live in this flat? → Who lives in this flat? W pytaniu o podmiot nie używasz does (forma z does jest możliwa tylko jako emfaza).
- I always am tired on Mondays. → I am always tired on Mondays. Przysłówek częstotliwości stoi po to be, a przed czasownikiem głównym.
Ćwiczenia
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
