Ćwiczenie 1: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki odpowiednim czasownikiem modalnym lub jego zastępnikiem.
Czasowniki modalne, przegląd i tabela znaczeń
Modal verbs
Can, could, may, might, must, should, will, would: przegląd czasowników modalnych z tabelą znaczeń, zasadami budowy, typowymi błędami Polaków i ćwiczeniami.
W skrócie
Czasowniki modalne (can, could, may, might, must, shall, should, will, would, a także ought to) dodają do zdania znaczenie: umiejętność, pozwolenie, obowiązek, radę lub prawdopodobieństwo. Mają jedną formę dla wszystkich osób, po nich stoi bezokolicznik bez to, a pytania i przeczenia tworzysz bez do: Can you swim? I can't swim.
Zasady budowy
- Ta sama forma dla wszystkich osób, bez -s: she can, he must (nie: she cans).
- Po modalnym stoi bezokolicznik bez to: I must go (nie: I must to go). Wyjątek: ought to.
- Przeczenie: modalny + not: cannot / can't, mustn't, shouldn't, won't (= will not).
- Pytanie: zamiana szyku, bez do: Should I call her? May I come in?
- Brak bezokolicznika i form z -ing czy -ed. Dlatego zastępujesz je innymi konstrukcjami: can → be able to, must → have to (I'll have to work, I've been able to).
| Forma | Przykład |
|---|---|
| twierdzenie | You should rest. |
| przeczenie | You shouldn't work so much. |
| pytanie | Should I see a doctor? |
| krótka odpowiedź | Yes, you should. / No, you shouldn't. |
| forma ciągła | She might be sleeping now. |
| forma przeszła (perfect) | You should have told me. |
Tabela znaczeń czasowników modalnych
| Czasownik | Główne znaczenia | Przykład | Szczegóły |
|---|---|---|---|
| can | umiejętność, możliwość, pozwolenie, prośba | I can swim. Can I open the window? | Can, could i be able to: umiejętność, pozwolenie, prośby |
| could | umiejętność w przeszłości, grzeczna prośba, możliwość | I could read at four. Could you help me? It could rain. | Can, could i be able to: umiejętność, pozwolenie, prośby, Spekulowanie i dedukcja: must, might, could, can't (+ have done) |
| be able to | umiejętność we wszystkich czasach, jednorazowy sukces w przeszłości | I'll be able to come. She was able to escape. | Can, could i be able to: umiejętność, pozwolenie, prośby |
| may | pozwolenie (formalnie), możliwość | May I sit here? It may snow tonight. | Spekulowanie i dedukcja: must, might, could, can't (+ have done) |
| might | mniejsza możliwość | I might go to the party. | Spekulowanie i dedukcja: must, might, could, can't (+ have done) |
| must | obowiązek wynikający z przekonania mówiącego, zakaz (mustn't), pewność | I must call Mum. You mustn't smoke here. He must be tired. | Must, have to, need, obowiązek i brak obowiązku, Spekulowanie i dedukcja: must, might, could, can't (+ have done) |
| have to | obowiązek z zewnątrz, brak obowiązku (don't have to) | I have to wear a uniform. You don't have to come. | Must, have to, need, obowiązek i brak obowiązku |
| need to / needn't | konieczność, brak konieczności | You needn't worry. | Must, have to, need, obowiązek i brak obowiązku |
| should / ought to | rada, zalecenie, oczekiwanie | You should see a doctor. | Should, ought to i had better, rady i zalecenia |
| had better | mocna rada z ostrzeżeniem | You'd better hurry. | Should, ought to i had better, rady i zalecenia |
| will | przyszłość, decyzja, obietnica, prośba | I'll help you. Will you open the door? | Czas przyszły: will, be going to, Present Continuous i Present Simple |
| would | tryb warunkowy, grzeczne prośby, przeszłe zwyczaje | Would you like tea? I would go if I could. | Second Conditional, drugi tryb warunkowy, Used to, would, be used to i get used to |
| shall | propozycje (głównie BrE) | Shall I open the window? Shall we go? | Czas przyszły: will, be going to, Present Continuous i Present Simple |
Modalne według funkcji
| Funkcja | Czasowniki | Przykład |
|---|---|---|
| prośba | can, could, will, would | Could you close the door, please? |
| pozwolenie | can, could, may | Can I use your phone? You may leave now. |
| obowiązek | must, have to, need to | We have to leave at six. |
| zakaz | mustn't, can't | You mustn't touch that. You can't park here. |
| brak obowiązku | don't have to, don't need to, needn't | You don't have to pay. |
| rada | should, ought to, had better | You ought to apologise. |
| prawdopodobieństwo | must, may, might, could, can't | She can't be at home, her car isn't there. |
- Can you speak Spanish? Mówisz po hiszpańsku?
- You don't have to come if you're busy. Nie musisz przychodzić, jeśli jesteś zajęty.
- You mustn't use your phone during the exam. Nie wolno używać telefonu podczas egzaminu.
- It might rain later, so take an umbrella. Może później padać, więc weź parasol.
- Shall we go for a walk? Może pójdziemy na spacer?
- You should have called me. Powinieneś był do mnie zadzwonić.
Modalne w przeszłości
Tylko niektóre modalne mają formę przeszłą (can → could). Must i should jej nie mają. Dlatego o przeszłości mówisz na dwa sposoby: zastępnikiem (had to, was able to) albo konstrukcją modalny + have + III forma (should have done, must have been). Szczegóły znajdziesz w tematach Should have, could have, needn't have, modalne w przeszłości i Spekulowanie i dedukcja: must, might, could, can't (+ have done).
- I had to work late yesterday. Musiałem wczoraj zostać dłużej w pracy.
- She must have forgotten about the meeting. Musiała zapomnieć o spotkaniu.
Porównanie z polskim
Polskie „musieć”, „móc” i „powinien” odmieniają się przez czasy i osoby, a angielskie modalne nie. Polskie „nie musisz” to po angielsku don't have to, a nie mustn't, które znaczy „nie wolno ci”. Polskie „może” jako przysłówek (Może przyjdzie) tłumaczysz jako maybe albo might: He might come.
Typowe błędy Polaków
- I must to go now. → I must go now. Po czasowniku modalnym stoi bezokolicznik bez to.
- She cans drive. → She can drive. Modalne nie dostają -s w trzeciej osobie.
- Do you can help me? → Can you help me? Pytanie z modalnym tworzysz przez inwersję, bez do.
- You mustn't come tomorrow, it's optional. → You don't have to come tomorrow, it's optional. Mustn't to zakaz („nie wolno”), a brak obowiązku („nie musisz”) to don't have to.
- I will can help you tomorrow. → I will be able to help you tomorrow. Dwa modalne nie mogą stać obok siebie. Zamiast can używasz be able to.
- Yesterday I must stay at home. → Yesterday I had to stay at home. Must nie ma formy przeszłej. O obowiązku w przeszłości mówisz had to.
Ćwiczenia
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
