Ćwiczenie 1: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki: a, an, the albo „-” (brak przedimka).
Przedimki a, an, the i przedimek zerowy
Articles a, an, the
Kiedy a, kiedy an, kiedy the, a kiedy bez przedimka? Jasne zasady dla Polaków: pierwsze i drugie użycie, nazwy geograficzne, posiłki, szkoła, ćwiczenia.
W skrócie
A/an stawiasz przed rzeczownikiem policzalnym w liczbie pojedynczej, gdy mówisz o czymś nieokreślonym: „jakiś, jeden z wielu”. The używasz, gdy obie strony wiedzą, o który konkretnie przedmiot chodzi. Bez przedimka (przedimek zerowy) mówisz o rzeczach ogólnie, gdy rzeczownik jest w liczbie mnogiej albo jest niepoliczalny.
Trzy możliwości: a/an, the i brak przedimka
W języku polskim nie ma przedimków, dlatego to jeden z najtrudniejszych tematów dla Polaków. Zanim wybierzesz przedimek, zadaj sobie dwa pytania: 1) czy rzeczownik jest policzalny i w liczbie pojedynczej? 2) czy słuchacz wie, o który konkretny egzemplarz chodzi? Więcej o policzalności znajdziesz w temacie Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne: some, any, much, many, a lot of.
Szybki wybór przedimka
| Rzeczownik | Nieokreślony / ogólnie | Określony (wiadomo który) |
|---|---|---|
| policzalny, liczba pojedyncza | a / an: I need a pen. | the: Can I borrow the pen on your desk? |
| policzalny, liczba mnoga | brak: I like dogs. | the: The dogs next door bark all night. |
| niepoliczalny | brak: Water is important. | the: The water in this lake is clean. |
A czy an? Decyduje wymowa, nie pisownia
A stawiasz przed wyrazem, który zaczyna się od dźwięku spółgłoskowego, a an przed wyrazem zaczynającym się od dźwięku samogłoskowego. Liczy się to, co słychać, a nie pierwsza litera.
| a (dźwięk spółgłoskowy) | an (dźwięk samogłoskowy) |
|---|---|
| a book, a dog | an apple, an egg |
| a university, a European country (wymowa /j/) | an umbrella, an idea |
| a one-way ticket (wymowa /w/) | an hour, an honest man (nieme h) |
| a house, a horse (h wymawiane) | an MP, an X-ray (nazwa litery zaczyna się samogłoską: em, eks) |
A/an oznacza „jeden, jakiś”, nie ma liczby mnogiej. W liczbie mnogiej używasz albo braku przedimka, albo some (I bought some apples).
Kiedy używasz a/an
- Pierwsze wspomnienie czegoś, czego słuchacz jeszcze nie zna: I saw a strange man yesterday.
- Jeden z wielu, dowolny egzemplarz: Can you lend me a pen?
- Zawód, przynależność, opis (po to be i become): She's a doctor. He's an Arsenal fan.
- Wyrażenia „na jednostkę”: twice a week, 50 km an hour, £3 a kilo.
- Po what i such w wykrzyknieniach z rzeczownikiem policzalnym w lp. What a nice day! It's such a pity.
- My sister is an engineer. Moja siostra jest inżynierką.
- I go to the gym three times a week. Chodzę na siłownię trzy razy w tygodniu.
- What a beautiful view! Co za piękny widok!
Kiedy używasz the
- Drugie i kolejne wspomnienie: I saw a man and a woman. The man was wearing a hat.
- Z kontekstu wiadomo, o co chodzi: Close the door, please. (drzwi w tym pokoju)
- Rzeczy jedyne w swoim rodzaju: the sun, the moon, the sky, the internet, the government.
- Rzeczownik doprecyzowany dalszą częścią zdania: the book that you gave me, the capital of France.
- Stopień najwyższy i liczebniki porządkowe: the best film, the first time, the only person, the same.
- Instrumenty muzyczne po play: She plays the piano. (w AmE często też bez przedimka)
- Grupy ludzi opisane przymiotnikiem: the rich, the poor, the elderly, the unemployed.
- Rodzina o danym nazwisku: the Smiths (państwo Smithowie).
- Ogólne stwierdzenia o gatunku lub wynalazku (styl bardziej formalny): The tiger is in danger of extinction. Who invented the telephone?
- I bought a jacket and a scarf. The jacket was really cheap. Kupiłam kurtkę i szalik. Kurtka była naprawdę tania.
- Who is the tallest person in your class? Kto jest najwyższy w twojej klasie?
- The sun rises in the east. Słońce wschodzi na wschodzie.
Brak przedimka: uogólnienia, posiłki, instytucje
Gdy mówisz o czymś ogólnie: o wszystkich psach, o muzyce w ogóle, rzeczowniki w liczbie mnogiej i niepoliczalne stoją bez przedimka. To najczęstsze miejsce, w którym Polacy dodają niepotrzebne the.
- Cats are independent animals. Koty to niezależne zwierzęta.
- Money doesn't buy happiness. Pieniądze szczęścia nie dają.
- I love music, but I don't like the music they play here. Kocham muzykę, ale nie lubię muzyki, którą tu puszczają.
- Posiłki: have breakfast, after lunch, What's for dinner? (ale: The dinner we had last night was great.)
- Instytucje używane zgodnie z przeznaczeniem: go to school, be in hospital (BrE), go to prison, go to church, go to university, go to bed. Gdy chodzi o budynek jako miejsce: My mum went to the school to talk to my teacher.
- Wyrażenia: go home, go to work, at night, by car, by bus, on foot.
- Dyscypliny, języki, przedmioty szkolne: play football, speak English, study history.
- Dni, miesiące, święta: on Monday, in July, at Christmas.
Nazwy własne i geograficzne
| Bez przedimka | Z the |
|---|---|
| większość krajów: Poland, France, Japan | kraje z nazwą w liczbie mnogiej lub ze słowem typu republic/kingdom/states: the Netherlands, the Philippines, the UK, the USA, the Czech Republic |
| kontynenty i miasta: Europe, Kraków, London | rzeki, morza, oceany, kanały: the Vistula, the Baltic (Sea), the Atlantic, the Panama Canal |
| pojedyncze góry i szczyty: Mount Everest, Rysy | łańcuchy górskie: the Alps, the Tatras, the Himalayas |
| pojedyncze jeziora: Lake Michigan | grupy wysp: the Canary Islands, the Bahamas |
| pojedyncze wyspy: Sicily, Crete | pustynie: the Sahara |
| ulice, parki, większość lotnisk i dworców: Oxford Street, Hyde Park, Heathrow | hotele, kina, teatry, muzea, gazety: the Hilton, the British Museum, the Guardian |
Te zasady to silne tendencje, a nie prawa bez wyjątków (np. the Hague, the White House). Gdy nie masz pewności, sprawdź konkretną nazwę.
Porównanie z polskim
Po polsku określoność wyrażamy szykiem i kontekstem: „Na stole leży książka” (jakaś, a book) i „Książka leży na stole” (ta, o której mówimy, the book). Przy tłumaczeniu zadaj sobie pytanie, czy w polskim zdaniu pasowałoby „jakiś” (a/an) albo „ten, o którym wiemy” (the). Jeśli zdanie mówi o czymś ogólnie, zwykle przedimka nie ma.
Typowe błędy Polaków
- She is teacher. → She is a teacher. Przed zawodem w liczbie pojedynczej musi stać a/an. Polskie „Ona jest nauczycielką” nie ma przedimka, angielskie zdanie musi go mieć.
- The life is beautiful. → Life is beautiful. Mówisz o życiu ogólnie, a rzeczownik jest niepoliczalny, więc nie ma przedimka.
- I like the dogs. → I like dogs. Uogólnienie o całym gatunku w liczbie mnogiej, bez the. „I like the dogs” znaczy „lubię te (konkretne) psy”.
- I'm going to the bed. → I'm going to bed. Go to bed, go to school, go to work to stałe wyrażenia bez przedimka.
- a hour, a umbrella → an hour, an umbrella W hour h jest nieme, a umbrella zaczyna się samogłoską: liczy się dźwięk, więc an.
- I've been to USA and Netherlands. → I've been to the USA and the Netherlands. Nazwy krajów ze słowem States/Kingdom lub w liczbie mnogiej wymagają the.
- He is the most talented player in team. → He is the most talented player in the team. Wiadomo, o którą drużynę chodzi, więc rzeczownik team potrzebuje the.
Ćwiczenia
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
