Small talk jest dla Polaków trudniejszy niż rozmowa merytoryczna. W pracy wiadomo, co powiedzieć, bo temat jest konkretny. Przy ekspresie do kawy nie ma tematu, jest tylko oczekiwanie, że coś powiesz.
Do tego dochodzi przekonanie, że rozmowa o pogodzie jest pusta i nie ma sensu. W kulturze anglosaskiej jest odwrotnie: small talk to rytuał wstępny, bez którego nie przechodzi się do rozmowy poważnej.
Poniższe dwadzieścia zwrotów tworzy szkielet takiej rozmowy: otwarcie, podtrzymanie, reakcja i wyjście z niej bez niezręczności.
Dlaczego akurat te słowa mają znaczenie
Pierwszy powód to fakt, że small talk jest przewidywalny. Te same cztery tematy wracają zawsze: pogoda, weekend, podróż i praca. Jeśli masz dwa zdania na każdy z nich, przestajesz improwizować pod presją.
Drugi powód jest ważniejszy. Really, oh nice i how come pełnią funkcję sygnałów słuchania, a nie nośników treści. Bez nich rozmowa zamiera po dwóch wymianach, bo druga strona nie ma potwierdzenia, że warto mówić dalej.
20 słówek w czterech grupach
Cztery grupy: otwarcia, podtrzymanie, reakcje i zakończenie rozmowy.
Otwarcia
Pięć bezpiecznych początków, które działają wszędzie.
- how is it going: jak leci. Odpowiedź to nie relacja z życia, tylko krótkie good, you.
Hey, how is it going? - busy: zajęty. Najczęstsza odpowiedź w pracy, zawsze bezpieczna.
Busy week, but almost done. - weather: pogoda. Rytuał, nie temat, więc nie rozwijaj go zbyt długo.
Terrible weather again, right? - how was your weekend: jak minął weekend. Poniedziałkowy standard w każdym biurze.
How was your weekend? - up to: porabiać. What have you been up to jest bardziej otwarte niż how are you.
What have you been up to lately?
Podtrzymanie
Tu rozmowa albo idzie dalej, albo się kończy.
- how come: a to czemu. Nieformalne why, po nim normalny szyk zdania.
How come you decided to move there? - what about you: a ty. Najprostszy sposób oddania głosu.
It was quiet, what about you? - speaking of: skoro o tym mowa. Płynne przejście do nowego tematu.
Speaking of holidays, are you off in August? - by the way: przy okazji. Skracane w piśmie do BTW.
By the way, did you see the new office plan? - tell me more: opowiedz coś więcej. Działa lepiej niż jakiekolwiek własne zdanie.
That sounds interesting, tell me more.
Reakcje
Pięć krótkich reakcji, które sygnalizują, że słuchasz.
- really: naprawdę. Z intonacją rosnącą, jako wyraz zainteresowania.
Really? I had no idea. - oh nice: o, . Reakcja domyślna na dobrą wiadomość.
Oh nice, congratulations! - that sounds: to brzmi. Po nim przymiotnik, nie zdanie.
That sounds exhausting. - no way: nie może być. Wyraz zaskoczenia, nieformalne.
No way, that is amazing. - same here: u mnie tak samo. Buduje wspólnotę jednym słowem.
Same here, I am shattered.
Zakończenie
Ostatnie pięć zwrotów pozwala wyjść z rozmowy bez niezręczności.
- anyway: w każdym razie. Uniwersalny sygnał, że rozmowa się kończy.
Anyway, I should get back to it. - I should get going: muszę już iść. Uprzejme wyjście bez tłumaczenia się.
I should get going, my call starts soon. - good to see you: miło cię widzieć. Domykające i ciepłe, bez zobowiązań.
Good to see you, take care. - catch up soon: pogadamy niedługo. Nie jest konkretną deklaracją spotkania.
Let us catch up soon. - have a good one: miłego dnia. Nieformalne i bardzo częste w USA.
Have a good one!
Trzy błędy, które słychać najczęściej
Traktowanie how are you jako pytania o samopoczucie
To formuła powitalna, nie pytanie diagnostyczne. Oczekiwana odpowiedź to good, thanks, you. Szczera relacja o gorszym tygodniu stawia rozmówcę w niezręcznej sytuacji, bo nie o to pytał.
Odpowiadanie jednym słowem
Na pytanie o weekend odpowiedź good kończy rozmowę. Dodaj jeden konkret: Good, we went hiking on Sunday. Konkret daje rozmówcy punkt zaczepienia i rozmowa toczy się dalej sama.
Milczenie zamiast reagowania
W angielskiej rozmowie słuchacz reaguje co kilka sekund: right, really, oh wow. Polska norma dopuszcza milczące słuchanie, ale dla anglojęzycznego rozmówcy oznacza ono brak zainteresowania.
Jak zapamiętać te słówka na stałe
Lista przeczytana raz znika w ciągu dwóch dni. Poniżej krótki tryb pracy, który sprawdza się u dorosłych uczących się między jednym a drugim spotkaniem.
- Wybierz pięć słów, nie dwadzieścia. Te, które opisują sytuację, w której znajdziesz się w najbliższym tygodniu. Reszta poczeka.
- Zbuduj własne zdanie do każdego. Nie przepisuj przykładu z tabeli, tylko wstaw swoje realia: swoje miasto, swoją firmę, swoje nazwisko.
- Powiedz je na głos pięć razy. Cicho, do siebie, przy kawie. Chodzi o to, żeby usta wykonały ruch, a nie żeby oczy przeczytały tekst.
- Wróć do nich po dwóch dniach i po tygodniu. Dwa krótkie powtórzenia w odstępach robią więcej niż godzina wkuwania jednego wieczoru.
- Użyj ich w rozmowie z człowiekiem. To jedyny krok, który zamienia słowo bierne w słowo aktywne. Bez niego zostaje rozpoznawanie, a nie mówienie.
Jak sprawdzić, czy te słowa są już Twoje
Test jest prosty i zajmuje trzy minuty. Zasłoń kolumnę z angielskim w tabeli poniżej i przejdź po polskich znaczeniach, mówiąc na głos angielski odpowiednik. Nie w myślach, na głos.
Słowo, które przychodzi w mniej niż dwie sekundy, jest Twoje. Takie, nad którym się zastanawiasz, jest wciąż bierne i w rozmowie nie wyjdzie, bo tam nie ma dwóch sekund do namysłu. Właśnie ta różnica, a nie liczba przeczytanych list, decyduje o tym, czy mówisz swobodnie.
Jeśli po pierwszym podejściu wyjdzie Ci pięć słów na dwadzieścia, to normalny wynik. Wróć do listy po dwóch dniach, a potem po tygodniu, i sprawdź, ile z nich zostało.
Tabela: wszystkie 20 słówek w jednym miejscu
Wydrukuj, zrób zrzut ekranu albo przepisz do notatek w telefonie. Kolumna z przykładem jest ważniejsza niż samo tłumaczenie, bo to zdanie, a nie słowo, wychodzi z ust w rozmowie.
| # | Angielski | Polski | Przykład użycia |
|---|---|---|---|
| 1 | how is it going | jak leci | Hey, how is it going? |
| 2 | busy | zajęty | Busy week, but almost done. |
| 3 | weather | pogoda | Terrible weather again, right? |
| 4 | how was your weekend | jak minął weekend | How was your weekend? |
| 5 | up to | porabiać | What have you been up to lately? |
| 6 | how come | a to czemu | How come you decided to move there? |
| 7 | what about you | a ty | It was quiet, what about you? |
| 8 | speaking of | skoro o tym mowa | Speaking of holidays, are you off in August? |
| 9 | by the way | przy okazji | By the way, did you see the new office plan? |
| 10 | tell me more | opowiedz coś więcej | That sounds interesting, tell me more. |
| 11 | really | naprawdę | Really? I had no idea. |
| 12 | oh nice | o, | Oh nice, congratulations! |
| 13 | that sounds | to brzmi | That sounds exhausting. |
| 14 | no way | nie może być | No way, that is amazing. |
| 15 | same here | u mnie tak samo | Same here, I am shattered. |
| 16 | anyway | w każdym razie | Anyway, I should get back to it. |
| 17 | I should get going | muszę już iść | I should get going, my call starts soon. |
| 18 | good to see you | miło cię widzieć | Good to see you, take care. |
| 19 | catch up soon | pogadamy niedługo | Let us catch up soon. |
| 20 | have a good one | miłego dnia | Have a good one! |
Co dalej
Jeśli chcesz iść dalej w tym temacie, zajrzyj do tekstów o small talku po angielsku, rozmowie o planach na weekend oraz networkingu na konferencji.
Kolejne listy z tej samej serii: na randkę po angielsku i o domu i rodzinie po angielsku. Każda zbudowana tak samo, więc jeśli ten format Ci odpowiada, następna zajmie Ci już tylko kilka minut.
Jeśli chcesz przećwiczyć te słowa na głos i usłyszeć, gdzie gubisz się w rozmowie, umów bezpłatną konsultację albo zrób test bariery językowej. To 20 minut online, bez zobowiązań.
Źródła i badania
- Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press.
- Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. & Demecheleer, M. (2006). Formulaic Sequences and Perceived Oral Proficiency. Language Teaching Research, 10(3), 245-261.
- Laufer, B. & Hulstijn, J. (2001). Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.
- DeKeyser, R. M. (2007). Skill acquisition theory. W: B. VanPatten & J. Williams (red.), Theories in Second Language Acquisition (s. 97-113). Routledge.