20 słówek o sporcie po angielsku, na mecz i na rozmowę o nim

Sport to najbezpieczniejszy temat rozmowy z obcokrajowcem po pogodzie, a jednocześnie ten, w którym polskie i angielskie słownictwo najbardziej się rozjeżdża. Mecz remisowy, karny, dogrywka, każde z tych słów ma w angielskim własną, nieoczywistą nazwę.

Dodatkowo komentarz sportowy jest szybki i pełen skrótów myślowych, więc oglądanie meczu po angielsku bywa frustrujące nawet dla osób z poziomem B2.

Ta lista skupia się na słowach potrzebnych do rozmowy o meczu, a nie do jego komentowania. To pierwsza rzecz, której brakuje w rozmowie przy kawie w poniedziałek rano.

Dlaczego akurat te słowa mają znaczenie

Powód pierwszy to udział w rozmowie. Pytanie did you watch the game last night pada w międzynarodowym zespole regularnie. Odpowiedź no wystarcza raz, za drugim razem wypada z rozmowy na dobre.

Powód drugi jest strukturalny. Draw, penalty i extra time to słowa, których nie da się wywnioskować z polskiego. Nie ma między nimi żadnego podobieństwa, więc albo się je zna, albo cała relacja z meczu rozpada się na opis obrazkowy.

20 słówek w czterech grupach

Cztery grupy: wynik, przebieg, ludzie i emocje.

Wynik

Pięć słów, od których zaczyna się każda rozmowa o meczu.

• score: wynik. Jako rzeczownik i czasownik strzelić gola.
  What was the final score?
• draw: remis. W USA tie, w Europie draw.
  It ended in a two all draw.
• beat: pokonać. Beat kogoś, win coś, to dwa różne czasowniki.
  We beat them three nil.
• nil: zero w wyniku. W Wielkiej Brytanii wyłącznie nil, nie zero.
  They lost one nil.
• lead: prowadzenie. Wymowa lid, w tym znaczeniu.
  They took the lead in the first half.

Przebieg meczu

Słowa, bez których nie da się opowiedzieć, co się na boisku działo.

• half: połowa meczu. First half i second half, w liczbie mnogiej halves.
  Nothing happened in the first half.
• extra time: dogrywka. W USA overtime.
  It went to extra time.
• penalty: rzut karny. Też kara dyscyplinarna w innych sportach.
  They won on penalties.
• foul: faul. Jako rzeczownik i czasownik.
  That was a clear foul.
• injury: kontuzja. Injury time to doliczony czas gry.
  He scored in injury time.

Ludzie

Pięć słów o tych, którzy grają, prowadzą i oglądają.

• coach: trener. W piłce brytyjskiej częściej manager.
  The coach made three changes.
• substitute: zmiennik. Skracane do sub, także jako czasownik.
  He came on as a substitute.
• referee: sędzia. Skracane do ref w mowie potocznej.
  The referee missed it completely.
• squad: kadra, skład drużyny. Szerzej niż team, obejmuje rezerwowych.
  They have a very young squad.
• supporter: kibic. W USA fan, w Wielkiej Brytanii supporter.
  Away supporters filled the whole stand.

Emocje i opinie

Ostatnie pięć zwrotów pozwala mieć zdanie, a nie tylko podać wynik.

• thriller: emocjonujące spotkanie. O meczu, w którym wynik zmieniał się do końca.
  That match was an absolute thriller.
• dull: nudny. Częstsze niż boring w kontekście sportu.
  It was a dull game, honestly.
• deserved: zasłużony. Standardowa ocena wyniku.
  It was a deserved win.
• underdog: słabszy faworyt, czarny koń. Weszło też do języka biznesu.
  Everyone was rooting for the underdog.
• root for: kibicować. W Wielkiej Brytanii support, w USA root for.
  Who are you rooting for tonight?

Trzy błędy, które słychać najczęściej

We won them zamiast we beat them
Win łączy się z rzeczą, beat z osobą lub drużyną. Wygrywasz mecz, ale pokonujesz przeciwnika. We won them jest jednym z najczęstszych błędów polskich kibiców.

Zero zamiast nil w wyniku
W brytyjskim angielskim wynik podaje się jako three nil, nie three zero. Zero zabrzmi zrozumiale, ale natychmiast zdradzi, że nie oglądasz meczów po angielsku.

Mylenie coach z trainer
Trainer to osoba prowadząca trening indywidualny, na przykład na siłowni. Osoba prowadząca drużynę to coach albo manager. Ten błąd wynika wprost z polskiego trener.

Jak zapamiętać te słówka na stałe

Lista przeczytana raz znika w ciągu dwóch dni. Poniżej krótki tryb pracy, który sprawdza się u dorosłych uczących się między jednym a drugim spotkaniem.

1. Wybierz pięć słów, nie dwadzieścia. Te, które opisują sytuację, w której znajdziesz się w najbliższym tygodniu. Reszta poczeka.
2. Zbuduj własne zdanie do każdego. Nie przepisuj przykładu z tabeli, tylko wstaw swoje realia: swoje miasto, swoją firmę, swoje nazwisko.
3. Powiedz je na głos pięć razy. Cicho, do siebie, przy kawie. Chodzi o to, żeby usta wykonały ruch, a nie żeby oczy przeczytały tekst.
4. Wróć do nich po dwóch dniach i po tygodniu. Dwa krótkie powtórzenia w odstępach robią więcej niż godzina wkuwania jednego wieczoru.
5. Użyj ich w rozmowie z człowiekiem. To jedyny krok, który zamienia słowo bierne w słowo aktywne. Bez niego zostaje rozpoznawanie, a nie mówienie.

Jak sprawdzić, czy te słowa są już Twoje

Test jest prosty i zajmuje trzy minuty. Zasłoń kolumnę z angielskim w tabeli poniżej i przejdź po polskich znaczeniach, mówiąc na głos angielski odpowiednik. Nie w myślach, na głos.

Słowo, które przychodzi w mniej niż dwie sekundy, jest Twoje. Takie, nad którym się zastanawiasz, jest wciąż bierne i w rozmowie nie wyjdzie, bo tam nie ma dwóch sekund do namysłu. Właśnie ta różnica, a nie liczba przeczytanych list, decyduje o tym, czy mówisz swobodnie.

Jeśli po pierwszym podejściu wyjdzie Ci pięć słów na dwadzieścia, to normalny wynik. Wróć do listy po dwóch dniach, a potem po tygodniu, i sprawdź, ile z nich zostało.

Tabela: wszystkie 20 słówek w jednym miejscu

Wydrukuj, zrób zrzut ekranu albo przepisz do notatek w telefonie. Kolumna z przykładem jest ważniejsza niż samo tłumaczenie, bo to zdanie, a nie słowo, wychodzi z ust w rozmowie.

Co dalej

Jeśli chcesz iść dalej w tym temacie, zajrzyj do tekstów o small talku po angielsku, rozmowie o siłowni i wellness oraz rozmowie o planach na weekend.

Kolejne listy z tej samej serii: na rozmowę o pracę po angielsku i na spotkania online po angielsku. Każda zbudowana tak samo, więc jeśli ten format Ci odpowiada, następna zajmie Ci już tylko kilka minut.

Jeśli chcesz przećwiczyć te słowa na głos i usłyszeć, gdzie gubisz się w rozmowie, umów bezpłatną konsultację albo zrób test bariery językowej. To 20 minut online, bez zobowiązań.

Źródła i badania

• Nation, I. S. P. (2001). Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press.
• Boers, F., Eyckmans, J., Kappel, J., Stengers, H. & Demecheleer, M. (2006). Formulaic Sequences and Perceived Oral Proficiency. Language Teaching Research, 10(3), 245-261.
• Laufer, B. & Hulstijn, J. (2001). Incidental Vocabulary Acquisition in a Second Language: The Construct of Task-Induced Involvement. Applied Linguistics, 22(1), 1-26.
• DeKeyser, R. M. (2007). Skill acquisition theory. W: B. VanPatten & J. Williams (red.), Theories in Second Language Acquisition (s. 97-113). Routledge.