Ćwiczenie 1: Wybierz zaimek lub zaznacz brak
Uzupełnij luki słowem who, which, whose lub zaznacz Ø jeśli zaimek można pominąć.
Relative Clauses — zdania przydawkowe definiujące i niedefiniujące
Defining vs Non-defining Relative Clauses
Zdania względne po angielsku: who, which, that, whose, where, kiedy pominąć zaimek, kiedy stawiać przecinki i jak nie pomylić which z what. Tabele i ćwiczenia.
W skrócie
Zdanie względne (relative clause) dookreśla rzeczownik, tak jak polskie zdanie z „który”: the man who lives next door. O ludziach mówimy who (lub that), o rzeczach which (lub that), o przynależności whose. Najważniejsza różnica wobec polskiego: przecinek stawiamy tylko w zdaniach niedefiniujących (dodatkowa informacja), a w zdaniach definiujących, nigdy.
Zaimki względne, przegląd
Zaimek względny łączy zdanie względne z rzeczownikiem, który opisuje. Wybór zależy od tego, czy mówimy o osobie, rzeczy, miejscu, czasie czy przyczynie.
Zaimki i przysłówki względne
| Zaimek | Do czego się odnosi | Przykład |
|---|---|---|
| who | osoby (podmiot lub dopełnienie) | The woman who called you is my aunt. |
| whom | osoby jako dopełnienie, styl formalny | The candidate whom we interviewed was excellent. |
| which | rzeczy, zwierzęta, całe zdania | The laptop which I bought is very fast. |
| that | osoby i rzeczy, tylko w zdaniach definiujących | The film that we saw was boring. |
| whose | przynależność (czyj, którego, której) | That's the boy whose dog bit me. |
| where | miejsca (= in/at which) | This is the hotel where we stayed. |
| when | czas (= on/in which) | I remember the day when we met. |
| why | przyczyna, zwykle po the reason | That's the reason why I left. |
Zdania definiujące i niedefiniujące
Zdanie definiujące (defining) mówi, o kogo lub o co chodzi, bez niego zdanie traci sens lub zmienia znaczenie. Zdanie niedefiniujące (non-defining) dodaje informację dodatkową; można je usunąć, a zdanie nadal jest jasne.
| Cecha | Definiujące | Niedefiniujące |
|---|---|---|
| Funkcja | wskazuje, o kogo/co chodzi | dodaje informację poboczną |
| Przecinki | brak | obowiązkowe (z obu stron) |
| that | można zamiast who/which | nie wolno |
| Pominięcie zaimka | możliwe, gdy zaimek jest dopełnieniem | niemożliwe |
| Przykład | My brother who lives in Oslo is a doctor. | My brother, who lives in Oslo, is a doctor. |
Porównaj ostatni wiersz: bez przecinków sugerujesz, że masz kilku braci i mówisz o tym z Oslo. Z przecinkami, masz jednego brata, a informacja o Oslo jest dodatkowa.
- People who exercise regularly live longer. Ludzie, którzy regularnie ćwiczą, żyją dłużej.
- My mother, who is 70, still works. Moja mama, która ma 70 lat, nadal pracuje.
- Warsaw, which is the capital of Poland, has about 1.8 million inhabitants. Warszawa, która jest stolicą Polski, ma około 1,8 mln mieszkańców.
Kiedy można pominąć zaimek względny
W zdaniach definiujących zaimek who/which/that można opuścić, jeśli jest dopełnieniem, czyli po nim stoi inny podmiot. Jeśli zaimek jest podmiotem (po nim od razu czasownik), musi zostać.
| Rola zaimka | Pełna forma | Bez zaimka |
|---|---|---|
| dopełnienie | The book that I'm reading is great. | The book I'm reading is great. ✓ |
| dopełnienie | The people who we met were friendly. | The people we met were friendly. ✓ |
| podmiot | The man who lives here is a pilot. | nie można: The man lives here is a pilot. |
W mowie potocznej wersja bez zaimka jest bardzo częsta. W zdaniach niedefiniujących zaimka nigdy nie pomijamy.
Przyimki w zdaniach względnych i whom
Przyimek może stać na końcu zdania (styl naturalny, potoczny) albo przed zaimkiem (styl formalny). Bezpośrednio po przyimku używamy wyłącznie whom (osoby) lub which (rzeczy), nigdy who ani that.
| Styl | Osoba | Rzecz |
|---|---|---|
| potoczny | the man I spoke to / the man who I spoke to | the house I grew up in |
| neutralny | the man that I spoke to | the house that I grew up in |
| formalny | the man to whom I spoke | the house in which I grew up |
whom jest formą dopełnienia. W codziennym angielskim zwykle zastępuje się je przez who lub pomija zaimek; whom jest obowiązkowe tylko bezpośrednio po przyimku. Częste formalne zwroty: some of whom, all of which, most of whom.
- She has three sons, all of whom are engineers. Ma trzech synów, z których wszyscy są inżynierami.
- This is the colleague I told you about. To jest kolega, o którym ci mówiłem.
- The committee to which the report was sent has not replied. Komisja, do której wysłano raport, nie odpowiedziała.
Which o całym zdaniu i what = the thing that
which może odnosić się do całej poprzedniej wypowiedzi, a nie do jednego rzeczownika. Odpowiada to polskiemu „co”. Takie zdanie jest zawsze niedefiniujące, więc stawiamy przecinek. Nie używamy tu what ani that.
- He didn't call me back, which was rude. Nie oddzwonił, co było niegrzeczne.
- She passed the exam, which surprised everyone. Zdała egzamin, co wszystkich zaskoczyło.
what znaczy „to, co” (the thing that) i nie odnosi się do rzeczownika przed nim. Dlatego mówimy What I need is a holiday, ale everything that I need: nie everything what, the thing what.
- What she said was true. To, co powiedziała, było prawdą.
- Is this everything that you bought? Czy to wszystko, co kupiłeś?
Skrócone zdania względne
Zdanie definiujące z zaimkiem-podmiotem można skrócić do imiesłowu: -ing dla znaczenia czynnego, -ed / III forma dla biernego, a po the first / the last / the only, do bezokolicznika z to. Więcej w temacie Konstrukcje imiesłowowe (participle clauses).
| Pełne zdanie | Skrócone |
|---|---|
| The girl who is sitting by the window is Anna. | The girl sitting by the window is Anna. |
| Anyone who wants to join should email me. | Anyone wanting to join should email me. |
| The cars which were made in this factory are exported. | The cars made in this factory are exported. |
| She was the first person who arrived. | She was the first person to arrive. |
Typowe błędy Polaków
- The man which lives next door is a pilot. → The man who lives next door is a pilot. which odnosi się do rzeczy. O ludziach mówimy who (lub that w zdaniach definiujących).
- People, who smoke, risk their health. → People who smoke risk their health. To zdanie definiujące (chodzi o palaczy, nie o wszystkich ludzi), więc bez przecinków, inaczej niż po polsku.
- My father, that is a teacher, lives in Gdańsk. → My father, who is a teacher, lives in Gdańsk. W zdaniach niedefiniujących (z przecinkami) nie używamy that.
- He was late again, what annoyed me. → He was late again, which annoyed me. Do całego poprzedniego zdania odnosi się which, nie what.
- Everything what you need is here. → Everything (that) you need is here. Po rzeczowniku lub zaimku typu everything nie używamy what; what samo znaczy „to, co”.
- The hotel where we stayed in was cheap. → The hotel where we stayed was cheap. / The hotel (that) we stayed in was cheap. where zawiera już w sobie przyimek (= in which), więc nie dodajemy in na końcu.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 2: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki zaimkiem względnym. Jeśli pasuje kilka, w odpowiedziach podano wszystkie; „–” oznacza, że zaimek można pominąć.
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
