Ćwiczenie 1: Sprawdź się: uzupełnij luki
Uzupełnij luki rzeczownikiem utworzonym od wyrazu w nawiasie lub brakującym przyimkiem, tak aby zdanie miało styl nominalny.
Nominalizacja i styl formalny
Nominalisation and formal style
Nominalizacja po polsku: jak zamieniać czasowniki i przymiotniki na rzeczowniki w stylu formalnym, przyrostki -tion, -ment, -ity, pułapki i rady do eseju C1/C2.
W skrócie
Nominalizacja to wyrażanie czynności i cech za pomocą rzeczowników zamiast czasowników i przymiotników: zamiast Prices rose sharply, so people were worried piszesz The sharp rise in prices caused widespread concern. Taki styl jest typowy dla tekstów akademickich, raportów i esejów egzaminacyjnych C1–C2, ale używany bez umiaru staje się ciężki i niejasny.
Czym jest nominalizacja i po co jej używać
W mowie potocznej opowiadasz o tym, kto co robi (czasowniki). W stylu formalnym mówisz raczej o zjawiskach i procesach (rzeczowniki). Nominalizacja pozwala zmieścić więcej informacji w jednym zdaniu, nadaje tekstowi obiektywny ton i ułatwia łączenie myśli (This increase…, Such a decision…).
Styl werbalny a nominalny
| Styl werbalny (potoczny) | Styl nominalny (formalny) |
|---|---|
| Prices rose sharply, so people were worried. | The sharp rise in prices caused widespread concern. |
| The government decided to cut taxes, which surprised everyone. | The government's decision to cut taxes came as a surprise. |
| If we invest more in education, the economy will grow. | Greater investment in education will lead to economic growth. |
| Because the roads were dangerous, the race was cancelled. | The danger posed by the roads led to the cancellation of the race. |
| Scientists discovered that the drug is effective. | The discovery of the drug's effectiveness… |
Typowe przyrostki rzeczownikowe
| Przyrostek | Od | Przykłady |
|---|---|---|
| -tion / -sion / -ation | czasowników | reduce → reduction, decide → decision, explain → explanation |
| -ment | czasowników | develop → development, improve → improvement, agree → agreement |
| -ance / -ence | czasowników i przymiotników | perform → performance, depend → dependence, important → importance |
| -al | czasowników | refuse → refusal, approve → approval, arrive → arrival |
| -ity | przymiotników | able → ability, available → availability, complex → complexity |
| -ness | przymiotników | aware → awareness, effective → effectiveness, willing → willingness |
| -ure / -age | czasowników (rzadziej przymiotników) | fail → failure, expose → exposure, short → shortage |
| bez przyrostka | czasowników | increase → an increase, decline → a decline, change → a change |
Jak przekształcać zdania, krok po kroku
- Znajdź czasownik lub przymiotnik niosący główną treść (rose, decided, dangerous).
- Zamień go na rzeczownik (rise, decision, danger).
- Przymiotnik lub przysłówek przy nim zamień na przymiotnik przed rzeczownikiem (rose sharply → a sharp rise).
- Wykonawcę przenieś do dopełniacza lub frazy z of / by (the government's decision, the decision by the board).
- Spójnik przyczyny lub skutku zastąp czasownikiem albo wyrażeniem łączącym: cause, lead to, result in, be due to, owing to.
- The number of tourists fell dramatically. → There was a dramatic fall in the number of tourists. Liczba turystów drastycznie spadła. → Nastąpił drastyczny spadek liczby turystów.
- The company failed to respond quickly. → The company's failure to respond quickly… Firma nie zareagowała szybko. → Brak szybkiej reakcji firmy…
- People are not aware of the risks. → There is a lack of awareness of the risks. Ludzie nie są świadomi zagrożeń. → Brakuje świadomości zagrożeń.
Czasowniki i przyimki, które idą w parze z rzeczownikami
Rzeczownik nominalny potrzebuje „lekkiego” czasownika i właściwego przyimka. To tu Polacy najczęściej popełniają błędy kolokacyjne.
- The new law has had a significant impact on small businesses. Nowe prawo znacząco wpłynęło na małe firmy.
- Volunteers made a valuable contribution to the success of the event. Wolontariusze w dużym stopniu przyczynili się do sukcesu wydarzenia.
| Rzeczownik | Typowa kolokacja | Przykład |
|---|---|---|
| increase / rise / fall | an increase in sth | an increase in unemployment |
| decision | make / reach a decision | The board reached a decision. |
| impact / effect | have an impact on | Social media has a strong impact on teenagers. |
| contribution | make a contribution to | She made a significant contribution to the project. |
| demand | demand for sth | There is growing demand for electric cars. |
| solution | a solution to sth | a solution to the problem |
Pułapki: kiedy nominalizacja szkodzi
- Nadmiar: łańcuch rzeczowników jest trudny do czytania (the implementation of the improvement of the evaluation procedure). Lepiej: improving how we evaluate…
- Niejasny wykonawca: A decision was made to close the school, kto zdecydował? W tekście argumentacyjnym czasem warto go wskazać: The council decided to close the school.
- Puste czasowniki: make an analysis of zamiast analyse tylko wydłuża zdanie, jeśli nic nie zyskujesz.
- Złe przyimki: increase of prices zamiast increase in prices, solution of the problem zamiast solution to the problem.
Wskazówki do eseju C1/C2
- Używaj nominalizacji do nawiązywania do poprzedniego zdania: This development…, Such measures…, The introduction of…
- Łącz ją z konstrukcjami bezosobowymi i stroną bierną: It is widely believed that…, zob. Strona bierna dla zaawansowanych: it is said that, he is said to, get.
- Do wyrażania przyczyny i skutku stosuj lead to, result in, give rise to, be attributable to.
- We wstępie i zakończeniu jedno-dwa zdania nominalne brzmią dojrzale; w akapitach z przykładami wracaj do czasowników.
- Sprawdź każdy przyrostek i przyimek w słowniku, błąd w formie rzeczownika kosztuje więcej punktów niż prostsze zdanie.
- The introduction of a sugar tax would result in a reduction in obesity rates. Wprowadzenie podatku od cukru doprowadziłoby do spadku wskaźników otyłości.
- This growing dependence on technology raises serious concerns. Ta rosnąca zależność od technologii budzi poważne obawy.
- The lack of affordable housing is a major obstacle for young people. Brak przystępnych mieszkań to poważna przeszkoda dla młodych ludzi.
Typowe błędy Polaków
- There was a big increase of prices. → There was a big increase in prices. Increase, rise, fall, decrease łączą się z in, gdy mówimy, co rośnie lub spada (of + liczba: an increase of 5%).
- The arrivement of the guests was delayed. → The arrival of the guests was delayed. Przyrostek trzeba znać: arrive → arrival. Nie twórz form przez analogię.
- We must find a solution of this problem. → We must find a solution to this problem. Solution łączy się z to (rozwiązanie czegoś = solution to sth).
- The making of an analysis of the data was carried out by the team. → The team analysed the data. / The team carried out an analysis of the data. Nadmierna nominalizacja zaciemnia zdanie; jeden rzeczownik wystarczy, a często lepszy jest czasownik.
- Social media has a big impact for young people. → Social media has a big impact on young people. Impact i effect łączą się z on.
Ćwiczenia
Chcesz mówić tym bez zastanowienia?
Gramatyka z ekranu to dobry start. Na bezpłatnej konsultacji ustalimy Twój cel i plan lekcji 1:1.
Spotkanie online przez Google Meet · Bez oceniania, bez testu gramatyki, bez zobowiązań.
